مقایسه واکنش عملکرد کمی و کیفی ژنوتیپهای مختلف چغندرقند تحت شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
5 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.2./jpps.2023.698920چکیده
تنش خشکی از عمده دلایل کاهش عملکرد کمی و کیفی در زراعت چغندرقند میباشد، از طرفی کاهش روز افزون آب در دسترس، بویژه در مناطق خشک و نیمهخشک باعث تشدید این وضع شده است. در این شرایط استفاده از ارقام مقاوم به خشکی روشی مؤثر برای کاهش ریسک تولید میباشند. برای این منظور آزمایشاتی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با فاکتور اصلی آبیاری (90 و 180 میلیمتر) و فرعی ژنوتیپ (۱۶ هیبرید و چهار رقم شاهد ژنوتیپ) در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ در موسسه تحقیقات چغندرقند کرج انجام شد. نتایج نشان داد که روند کاهشی میانگین عملکرد ریشه و عملکرد قند خالص در دو سال به ترتیب در شرایط تنش 5/28 و 5/10 درصد نسبت به شرایط نرمال آبیاری وجود دارد. با این حال، در شرایط تنش محتوای قند ناخالص و خالص روندی افزایشی و مقادیر ناخالصی ریشه (سدیم و نیتروژن) روندی کاهشی داشت که همراه با بیشترین مقادیر ضریب استحصال قند شد. همچنین کاهش مصرف آب در شرایط تنش منجر افزایش کارایی آب آبیاری در شرایط تنش نسبت به نرمال شد. در بررسی ژنوتیپها بر اساس دو شاخص تحمل و مقاومت به تنش خشکی و شاخص عملکرد، ژنوتیپهای شماره ۱، ۳، ۹، ۱۲ و ۱۶ به عنوان ژنوتیپهای امیدبخش شناسایی شدند.
