فراتحلیل مطالعات سبک زندگی در پژوهش های ایرانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان

2 دکتری جامعه شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران دانشگاه کاشان

3 رییس پیام نور سنندج

doi
10.22034/sls.2020.19640
چکیده

روش تحقیق از نوع اسنادی و مبتنی بر بکارگیری روش فراتحلیل به منظور تحلیل و ترکیب نتایج مطالعات صورت ‌گرفته پیرامون سبک زندگی می‌باشد. بدین‌ منظور31 پژوهش انجام شده در بین سال-های 85-1395 در زمینه سبک زندگی که در فصلنامه‌های معتبر علمی به چاپ رسیده ‌اند، جهت بررسی انتخاب شدند. پژوهش‌‌های منتخب به روش پیمایشی و با به‌ کارگیری ابزار پیمایش در جوامع آماری متفاوت و برحسب سنجه‌های پایا به انجام رسیده‌ اند.نتایج این مطالعه حاکی از آن است که نظریات بوردیو، گیدنز، وبلن و زیمل بیشترین کاربرد را در تحقیقات ایرانی مرتبط با سبک زندگی داشته اند. در 31 مقاله مورد بررسی تعداد 31 گونه سبک زندگی یافت شده است. اما در این میان سبک زندگی مدرن تظاهری-مصرفی بیشترین کاربرد را در مقالات داشته است و در تقابل با سبک زندگی سنتی، شبه سنتی و سبک زندگی دینی به کار برده شده است. از دیگر گونه های پرکاربرد باید به سبک زندگی جهانی در مقابل سبک زندگی محلی اشاره نمود. مفهوم سبک زندگی در تحقیقات داخلی تا حدی از مبنای نظری خود کنده شده و به عنوان مفهومی خنثی، کاربردی و عام تر مورد بهره برداری قرار گرفته است. از طرفی پرکاربردترین شاخص های سنجش مفهوم سبک زندگی در مقالات مورد مطالعه، شامل نحوه گذران اوقات فراغت، ترجیحات در انتخاب پوشاک، مدیریت بدن، گرایش به اعمال مذهبی، ترجیحات غذایی، مصرف فرهنگی، میزان و شکل روابط اجتماعی، ترجیحات موسیقیائی و گرایش به ورزش بوده اند.