طراحی الگوی خط مشی های مسئولیت‌پذیری اجتماعی در بخش آموزش عالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت دولتی-تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی ، گروه مدیریت دولتی ، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

3 استاد یار، گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی ، قزوین ، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف : پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی خط مشی های مسئولیت‌پذیری اجتماعی در بخش آموزش عالی انجام شد؛ اقدامی که در پاسخ به رشد انتظارات اجتماعی از دانشگاه‌ها و ناکارآمدی رویکردهای مقطعی ضرورت یافت. خلأ اصلی، نبود مدلی خط مشی ‌محور بود که بتواند سه ساحت مدیریتی، ساختاری، فرهنگی اجتماعی و قانونی حقوقی را به‌صورت منسجم با اهرم‌های خط مشی، سازوکارهای اجرایی و شاخص‌های ارزیابی پیوند دهد. روش: پژوهش از نوع توسعه‌ای وکاربردی بوده و در فاز کیفی، داده‌ها از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه آموزش عالی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس معیارهایی همچون تخصص علمی، سابقه حرفه‌ای و تجربه مرتبط انجام گرفت و تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون صورت گرفت که بر اساس آن ابعاد، مؤلفه‌ها و سازوکارهای مدل استخراج و سازمان‌دهی شد. یافته ها: یافته‌های کیفی نشان داد که مدل نهایی بر سه بُعد مدیریتی ساختاری، فرهنگی اجتماعی و قانونی حقوقی استوار است. چهار اهرم خط مشی تنظیمی، تشویقی، ظرفیتی و اطلاعاتی به‌عنوان پیشران این ابعاد عمل می‌کنند. همچنین مجموعه‌ای از توانمندسازهای عملیاتی شامل حاکمیت، بودجه‌ریزی، ارزیابی و ممیزی، مشارکت ذی‌نفعان و پیوند برنامه‌های درسی با نوآوری اجتماعی، بستر لازم برای تحقق خط مشی  را فراهم می‌کنند. حاصل این فرایند، نهادینه‌سازی مسئولیت‌پذیری اجتماعی و دستیابی به پیامدهایی چون اثر اجتماعی، ارتقای مشروعیت، افزایش اشتغال‌پذیری و پایداری است.