نقش کارشناسی رسمی در تحدید دامنه علم قاضی یا توسعه آن

نویسندگان
doi
چکیده

نقش کارشناسی رسمی در رابطه با علم قاضی دارای دو وجه به هم پیوسته است: از یک سو، با ارائه گزارش‌های دقیق، مستند و عینی، دامنه قضاوت شخصی و ذهنی قاضی را محدود می‌کند و او را از افتادن به ورطه برداشت‌های سلیقه‌ای یا پیش‌داوری‌های ناخودآگاه بازمی‌دارد. این نقش تحدیدی به قاضی کمک می‌کند تا در چارچوب واقعیت‌های قابل ارزیابی و استانداردهای پذیرفته شده علمی تصمیم بگیرد. از سوی دیگر، کارشناسی با غنی‌سازی دانش قاضی از طریق ارائه تحلیل‌های تخصصی، بستری برای توسعه و تعمیق علم او فراهم می‌آورد و امکان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و مستدل‌تر را در پرونده‌های پیچیده مهیا می‌سازد. با در نظر داشتن این موضوع به بررسی نقش کارشناسی رسمی در تحدید دامنه علم قاضی یا توسعه آن با روش تحلیلی – توصیفی پرداخته می شود. یافته های تحقیق نشان می دهد که تحقق این دو نقش در گروی بهبود سازوکارهای تعامل بین قاضی و کارشناس، ارتقای استانداردهای گزارش‌نویسی، و آموزش قضات برای نقد و ارزیابی فعال نظرات کارشناسی است. در نهایت، همکاری سازنده بین تخصص و قضاوت نه تنها به اتقان آراء می‌انجامد، بلکه اعتماد عمومی به نظام قضایی را نیز تقویت خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها