بررسی تنوع گونه‌های یونجه یکساله از نظر عملکرد علوفه تحت سطوح مختلف رطوبتی خاک

نویسندگان
doi
10.22092/ijrfpbgr.2006.115091
چکیده

این مطالعه در قالب آماری آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی و با 3 تکرار به‌صورت کشت گلدانی در ایستگاه زاله سنندج در سال 1374 مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای مورد بررسی میزان رطوبت با 4 سطح (دورهای آبیاری 5، 4، 3 و 2 روزه) و گونه یونجه یکساله با 6 گونه (گونه‌های Medicago truncatula ، M. scutellata ، M. rigidula ، M. littoralis ، M. rogosa paragosa و M. orbicularis ) بودند. بر اساس نتایج بدست آمده، میانگین‌های وزن خشک بخش هوایی و ریشه به‌ترتیب 5 و 7/4 گرم ونسبت میان صفات مذکور حدود 1 بود. نتایج حاصل از تجزیه کوواریانس (متغیر تعداد بوته در گلدان به‌عنوان کوواریت) نشان داد که فاکتور رطوبت خاک اثرات بسیار معنی‌داری برصفات وزن بخش هوایی و ریشه بوته دارد. مقایسه میانگین سطوح مختلف رطوبت نشان داد که 4 سطح متفاوت آبیاری از نظر تأثیر بر صفات مورد بررسی به‌ویژه عملکرد بخش هوایی در 4 گروه مختلف قرار گرفتند ودور آبیاری 5 روزه موجب کمترین تولید و دورآبیاری 2 روزه موجب بیشترین تولید بیوماس هوایی گردید. اختلاف میان گونه‌های یونجه یکساله از لحاظ عملکرد بخش هوایی و ریشه معنی‌دار (01/0P<) گردید. مقایسه میانگین گونه‌ها نشان داد که گونه‌های M. truncatula ، M. scutellata و M. rigidula از نظر صفات مذکور به‌ویژه عملکرد بخش هوایی برترین گونه‌ها بودند. همچنین اثر متقابل میان فاکتورهای رطوبت وگونه یونجه یکساله نیز برای صفات مذکور معنی‌دار (01/0P<) بود. در میان گونه‌های مورد بررسی truncatula . M و M. rigidula در کلیه سطوح رطوبتی مؤفقتر از بقیه عمل نموده و پایداری تولید بیوماس هوایی و ریشه بالایی را نشان دادند. گونه M. scutellata فقط در شرایط مطلوب رطوبتی پتانسیل افزایش وزن ریشه و بخش هوایی بالایی نشان داد. متوسط وزن ریشه بوته همبستگی مثبت و بسیار معنی‌داری با متوسط وزن بخش هوایی بوته نشان داد )912/0=r ). همچنین ضریب رگرسیون (b i ) متغیر وزن ریشه بوته بر وزن بخش هوایی مثبت و بسیار معنی‌دار و ضریب تبیین بالا (1/98%= (R²بیانگر توجیه بخش اعظم تغییرات متغیر وزن بخش هوایی بوته با متغیرهای وزن ریشه و نسبت میان وزن بخش هوایی و وزن ریشه بوته می‌باشد.