فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وصیت از اقسام تصرفات حقوقی معرفی شده که باید در تعیین ماهیت حقوقی آن بسته به نوع تصرف صورت گرفته اظهار نظر کرد. اما وصیت تملیکی از جمله اعمالی است که در تعیین ماهیت حقوقی ان اختلاف نظر وجود دارد برخي ماهیت عقدي وصیت تملیکی را پذیرفته و گروهی نظر به ایقاع بودن آن رای داده اند. عده ای که نتوانسته اند یکی از این دو دیدگاه را ترجیح دهند ماهیت آن را برزخی بین عقود و ایقاعات دانسته اند. هر چند ضابطه تمیز عقود از ایقاعات روشن است؛ ولی اظهار نظر در خصوص ماهیت برخی اعمال حقوقی به دلیل شباهتهایی که به هر دو دارند، دشوار می باشد. اما نظر به اینکه در وصیت تملیکی مالی به طور مجانی معلق بر فوت وصیت کننده به دیگری تملیک میشود به نظر می رسد مانند هبه که عبارت از تملیک مجانی مالی در زمان حیات است باید ماهیت عقدی داشته باشد. بنابراین وصیت تملیکی از جمله اعمال حقوقی است که مبتنی بر تسامح است و نه تغابن، لذا اقتضا دارد همانند عقود تسامحی دیگر نظیر هبه صلح بلاعوض و.... به آزادی اراده موصی توجه و اهمیت قائل شویم. در این نوشتار سعی شده است وصیت تملیکی از لحاظ قرآن، فقه امامیه و قانون مدنی مورد بررسی قرار گیرد و ماهیت حقوقی و فقهی آن تا حدودی مشخص شود.