واکاوی مؤلفههای شکر و قناعت در صیرورتِ سبک زندگی به سوی حیات طیبه از منظر علامه طباطبایی و فخر رازی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی مؤلفههای شکر و قناعت در دو تفسیر المیزان اثر علامه طباطبایی و مفاتیح الغیب اثر فخر رازی و تبیین نسبت آنها با مفهوم حیات طیبه انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی فهم این دو مفسر از شکر و قناعت و نیز نقش این دو مؤلفه در شکلگیری سبک زندگی قرآنی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی سامان یافته و دادهها بر پایه منابع تفسیری دو مفسر گردآوری و تحلیل شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که هر دو مفسر، شکر و قناعت را از فضایل بنیادین اخلاقی دانسته و آنها را در تحقق آرامش، رضایتمندی، کاهش حرص و دوری از غفلت مؤثر میدانند. با این حال، در تفسیر المیزان، این دو مؤلفه بیشتر در افق تعالی معنوی، آرامش درونی و ارتقای وجودی انسان تبیین شدهاند؛ در حالی که در مفاتیح الغیب، بر آثار اخلاقی، روانی و معیشتی آنها تأکید بیشتری مشاهده میشود. بر این اساس، شکر و قناعت در هر دو تفسیر از عناصر مؤثر در تحقق حیات طیبه به شمار میآیند، هرچند سطح و نحوه تبیین آنها در دو دستگاه تفسیری متفاوت است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که توجه به این دو مؤلفه میتواند در تبیین مبانی سبک زندگی قرآنی و تحقق زیستِ پاکیزه نقش اساسی ایفا کند.
