ماهیت حقوقی ریاست خانواده نقد دیدگاه حق محور در برابر نظریه نقش مدیریتی با تکیه بر تحلیل فقهی و حقوق موضوعه

نویسندگان

1 گروه معارف اسلامی

2 گروه معارف اسلامی

3

doi
چکیده

ریاست خانواده در نظام حقوقی ایران از مباحث مهم و مناقشه‌برانگیز حقوق خانواده است که ماده ۱۱۰۵ قانون مدنی آن را از خصائص شوهر دانسته است. با این حال، درباره ماهیت حقوقی این نهاد میان صاحب‌نظران اختلاف نظر وجود دارد. بیان مسئله پژوهش حاضر آن است که آیا ریاست خانواده باید به عنوان «حق» برای شوهر تفسیر شود یا آنکه ماهیتی مدیریتی و مبتنی بر مسئولیت در اداره نهاد خانواده دارد. برداشت حق‌محور گاه به تلقی امتیاز یک‌جانبه برای زوج منجر شده، در حالی که برخی دیدگاه‌ها آن را نوعی نقش مدیریتی در چارچوب مصالح خانواده می‌دانند. هدف این تحقیق تبیین ماهیت حقوقی ریاست خانواده و نقد دیدگاه حق‌محور با تکیه بر مبانی فقه امامیه و مقررات حقوق موضوعه ایران است. سؤال اصلی پژوهش این است که ماهیت حقوقی ریاست خانواده در فقه و حقوق ایران چیست و کدام تبیین با مبانی فقهی و اهداف قانون‌گذار سازگارتر است؟ فرضیه تحقیق بر این اساس استوار است که ریاست خانواده بیش از آنکه حقی شخصی و امتیازی مستقل برای شوهر باشد، نوعی نقش مدیریتی و مسئولیت‌محور در جهت تنظیم روابط خانوادگی و حفظ مصلحت خانواده است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تحلیل مفهوم قوامیت، پیوند آن با تکالیفی همچون تأمین نفقه و حسن معاشرت، و نیز ملاحظه اهداف نهاد خانواده، دلالت برمسئولیت‌محور بودن ریاست خانواده دارد. نتیجه آنکه تفسیر مدیریتی از ریاست خانواده با مبانی فقهی و ساختار حقوقی خانواده در حقوق ایران سازگارتراز برداشت حق‌محور است. TRANSLATE with x English Arabic Hebrew Polish Bulgarian Hindi Portuguese Catalan Hmong Daw Romanian Chinese Simplified Hungarian Russian Chinese Traditional Indonesian Slovak Czech Italian Slovenian Danish Japanese Spanish Dutch Klingon Swedish English Korean Thai Estonian Latvian Turkish Finnish Lithuanian Ukrainian French Malay Urdu German Maltese Vietnamese Greek Norwegian Welsh Haitian Creole Persian TRANSLATE with COPY THE URL BELOW Back EMBED THE SNIPPET BELOW IN YOUR SITE Enable collaborative features and customize widget: Bing Webmaster Portal Back