پیشبینی کیفیت زندگی، مسئولیتپذیری و رفتار اجتماعی انتظاری براساس استفاده از شبکهها و رسانههای اجتماعی در جوانان (پیک چهارم شیوع کرونا)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.
2 دانشیار، روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.
3 دکتری سنجش و اندازه گیری، پژوهشگر باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.
doi
چکیده
دوران انقلاب فنآوری و افزوده شدن اینترنت، به ویژه رسانههای اجتماعی، در ابعاد زندگی روزمره جوامع و دانشجویان، واقعیت جدیدی ایجاد کرده است. این واقعیت جدید بدون شک تأثیرات کلی را بر ما تحمیل میکند. استفاده از رسانههای اجتماعی همه مناطق و جوامع را تحت تأثیر قرار داده است و دارای اثرات مثبت و منفی است. هدف این پژوهش، پیشبینی کیفیتزندگی؛ مسئولیت-پذیری و رفتاراجتماعی انتظاری براساس استفاده از شبکهها و رسانههای اجتماعی در جوانان، بود. جامعۀ پژوهش، جوانان (30-18 سال) شهرستان مراغه در سال 1399 (پیک چهارم شیوع کرونا) و حجم نمونه، 381 نفر با استفاده از جدول مورگان تخمین زده شد. به دلیل پیشبینی احتمال جمعآوری اطلاعات نامعتبر 5 درصد به حجم نمونه، اضافه شد و نمونه نهایی 384 نفر بود. افراد با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای دو مرحلهای انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده، پرسشنامههای شبکهها و رسانههای اجتماعی جهانبانی(1397)، کیفیتزندگی سازمان بهداشت جهانیWHOQOL-BREF(1996)، مسئولیتپذیری روانشناختی کالیفرنیا (1987) و رفتارهای اجتماعی انتظاری ASBQ (2003) بود. یافتههای حاصل از بررسی ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی نشان داد، براساس استفاده از شبکهها و رسانههای اجتماعی؛ کیفیت زندگی، مسئولیتپذیری و رفتار اجتماعی انتظاری جوانان قابل پیشبینی بود. براساس نتایج بدست آمده، در حال حاضر با توجه به زیرساختها و سرمایهگذاریهای انجام شده، استفاده از شبکهها و رسانههای اجتماعی برای ترویج و اشاعه فرهنگ مسئولیتپذیری، تغییر رفتاراجتماعی و ارتقای ابعاد کیفیت زندگی ابزار مطمئن و کافی نمیباشد و نمیتوان برای آموزش این مفاهیم به شبکهها و رسانههای اجتماعی اکتفا کرد. برای پاسداری از نیروی عظیم جوانان و بهرهگیری مناسب از پتانسیل آنان به عنوان آیندهسازان کشور، ارتقای سواد رسانهای در جامعه و آموزش استفاده صحیح، آگاهانه و فعالانه از شبکهها و رسانههای اجتماعی توصیه میشود. بنابرین باید برای سیاستگذاری و مدیریت برنامههای آموزشی از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی در سازمانها، برنامهریزی مناسب صورت گیرد.