تدوین بسته درمانی خودتنظیمی زندگی با درد مزمن و امکان سنجی آن بر سازگاری با درد، پذیرش درد و کیفیت روابط بین فردی افراد دارای درد مزمن اسکلتی- عضلانی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

2 گروه روان‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

3 گروه روان‌شناسی سلامت، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

4 گروه پرستاری و مامایی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر، تدوین بسته درمانی خودتنظیمی زندگی با درد مزمن و امکان‌سنجی آن بر سازگاری با درد، پذیرش درد و کیفیت روابط بین فردی افراد دارای درد مزمن اسکلتی-عضلانی بود. روش پژوهش آمیخته کمی-کیفی بود. در بخش کیفی از تحلیل مضمون به شیوه بران و کلارک (۲۰۰۶) استفاده شد. در بخش کمی از روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی مراجعه‌کنندگان یکی از کلینیک‌های درد تهران در بازه زمانی مهر تا آذر ۱۴۰۳، نظریه‌های خودتنظیمی و کتب مرجع درمان‌های شناختی-رفتاری بود که نمونه گیری تا اشباع داده‌ها ادامه داشت. جامعه آماری بخش کمی مراجعه‌کنندگان یکی از کلینیک‌های درد تهران در بازه زمانی دی تا اسفند ۱۴۰۳ بود که به روش نمونه گیری هدفمند ۳۰ نفر به پژوهش دعوت شدند. شرکت کنندگان به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. گروه آزمایش تحت مداخله ۱۰ جلسه‌ای هفتگی به مدت هر جلسه ۱۲۰ دقیقه قرار گرفت. گروه کنترل تا پایان پژوهش مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار سنجش بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی پرسشنامه‌های سازگاری با درد مزمن (ACPQ؛ زوادیلووا و ناتک، ۲۰۰۶)، پذیرش درد مزمن (CPAQ؛ مک کراکن و همکاران، ۲۰۰۴) و کیفیت روابط (QRI؛ پیرس و همکاران، ۱۹۹۱) بود. برای تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل مضمون و برای داده‌های کمی از تحلیل کوواریانس استفاده شد. از داده‌های کیفی ۱۸ مضمون اصلی و ۲۶ مضمون فرعی استخراج شد که منجر به تدوین بسته درمانی شدند و یافته‌های کمی حاکی از اثربخشی بسته تدوین شده بر سازگاری با درد، پذیرش درد و کیفیت روابط بین فردی افراد دارای درد مزمن اسکلتی-عضلانی بود (۰۵/۰>P). با این حال، این بسته نتوانست بر خرده مقیاس ادراک محدودیت‌ها از متغیر سازگاری با درد اثر بگذارد (۰۵/۰<P). از این یافته می‌توان نتیجه گرفت این بسته به عنوان مداخله‌ای غیر دارویی در مراکز درد قابل استفاده است.