فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کودکان مبتلا به بیش‌فعالی/نقص‌توجه با مشکلات متعددی از جمله قلدری مواجه هستند. این رفتار، بدخواهانه‌ترین شکل رفتار انحرافی است که به طور گسترده در مدارس انجام می‌شود. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و تنظیم هیجان بر روابط با همتایان و حل مسأله اجتماعی دانش‌آموزان دبستانی مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص‌توجه دارای قلدری انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی و طرح پژوهش سه گروهی بود. تعداد 45 کودک پسر به روش هدفمند در شهر اصفهان انتخاب و در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار داده شدند. داده‌ها در سه مقطع زمانی قبل، بعد و دو ماه بعد (پیگیری) از طریق پرسشنامه روابط با همتایان اسلی و ریگبی (1993) و حل ‌مسأله ‌اجتماعی دزوریلا و همکاران (2002) جمع آوری شدند. گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد طی 9 جلسه و گروه آموزش تنظیم هیجان طی 10 جلسه تحت درمان قرار گرفتند. داده‌ها از طریق تحلیل واریانس اندازه‌های مکرر و آزمون تعقیبی بن‌فرونی مورد تحلیل قرار گرفتند. بین میانگین نمرات روابط با همتایان و حل مسأله اجتماعی در گروه‌های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و تنظیم هیجان با کنترل تفاوت معنی‌داری وجود دارد (0۵/0>p) و این اثربخشی در مرحله پیگیری نیز اثر خود را حفظ کرده است (0۵/0>p). همچنین نتایج نشان داد که بین اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و تنظیم هیجان بر روابط با همتایان و حل مسأله اجتماعی تفاوت وجود ندارد (0۵/0<p) و هر دو مداخله اثر مشابهی بر حل مسأله اجتماعی داشته‌اند. هر دو مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد و تنظیم هیجان می‌توانند مهارت‌های روابط با همتایان و حل مسأله اجتماعی را در دانش‌آموزان دبستانی مبتلا به اختلال بیش فعالی/نقص توجه دارای قلدری را بهبود بخشد.