بررسی مقایسه¬ای میزان فلزات سنگین در شیر خام تولیدی دامداری¬های واقع در مناطق صنعتی و غیر صنعتی استان خوزستان

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری عمومی دامپزشکی، گروه دامپزشکی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 استادیار، گروه دامپزشکی، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران.

doi
10.71876/jfh.2025.1211502
چکیده

با توجه به نقش فلزات سنگین در به مخاطره انداختن سلامت دام و انسان و اهمیت کیفیت و ایمنی محصول لبنی، مطالعه حاضر به منظور ارزیابی سطوح آلودگی شیر به عناصر سنگین شامل سرب، کادمیوم، کروم، نیکل و جیوه در گاوداری­های مناطق صنعتی و غیر صنعتی استان خوزستان و مقایسه آنها با یکدیگر صورت گرفت. به منظور ارزیابی میزان فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، نیکل، کروم، ارسنیک و جیوه)  در شیر خام تولیدی دامداری­های واقع در مناطق صنعتی و غیر صنعتی استان خوزستان، صورت گرفت. برای اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین در نمونه‌های آماده‌شده، از دستگاه طیف‌سنج جرمی پلاسمای القایی (ICP-MS) استفاده شد. پس از اتمام فرایند اندازه‌گیری همزمان غلظت‌های عناصر فلزی در نمونه‌های مورد نظر، دامداری‌های مناطق صنعتی و غیر صنعتی به لحاظ تفاوت‌های احتمالی بین غلظت فلزات سنگین در شیر مورد مقایسه قرار گرفتند. بر اساس یاافته­های بدست آمده، تفاوت معنی­داری در سطوح سرب (09/0=P) و کادمیوم  (1/0=P) بین دامداری­های مناطق صنعتی و غیر صنعتی یافت نشد. همچنین، میانگین سطح آرسنیک (1/0=P)، کروم  (06/0=P) جیوه (02/0=P) و نیکل (1/0=P) در شیر دامداری‌های مناطق صنعتی مشابه دامداری‌ها در مناطق غیر صنعتی بود انباشت سرب و کادمیوم در شیر گوسفند در منطقه خوزستان بیشتر از حد مجاز بوده و می‌تواند سلامتی مصرف‌کنندگان را به مخاطره اندازد. نوع دامداری تاثیری بر آلودگی شیر گاوها از نظر فلزات سنگین شامل کادمیوم، سرب، آرسنیک، کروم، جیوه و نیکل ندارد.