سناریونویسی با بهکارگیری درخت احتمالات؛ (مورد مطالعه: آینده بورس تهران)
نویسندگان
1 ریاست پژوهشکده مطالعات آینده و عضو هیئت علمی دانشگاه دانشگاه صنعتی امیرکبیر ، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد مهندسی آینده پژوهی، دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران (مسئول مکاتبات)
doi
چکیده
بهکارگیری منطق توالی رویدادها یکی از روشهای آینده پژوهی در سناریونویسی و توسعه سناریوها است. درخت احتمالات سناریو از روشهای ذیلِ منطق توالی رویدادها شناسایی شده که به رغم مزایای ویژه خود، کمتر توسط پژوهشگران و سناریونویسان بها داده شده است. علوم کمی استفاده ابزاری بیشتری از درختوارهها داشته که در این پژوهش سعی شده با توسعه روش و زمینه اولیه آن به تبیین اسلوب و گامهایی برای نوشتار و خوانش سناریوهای مطالعات آینده مبادرت شود. برقراری ارتباط با سناریوها در این روش بهصورت زنجیرهوار بوده که برای رسیدن به تصورات و وضعیتهای محتمل آینده با احتمالهای شرطی معتبر شده توسط خبرگان، درختی با مسیرهای متمایز از ریشه (وضعیت کنونی) تا انتها ظاهر شده که هر مسیر مبین یک سناریوست. محققین در این پژوهش طی پویش نوشتارهای علمی و اجرای روش گام به گامی خود در بورس تهران با عنوان مورد مطالعاتی "سناریوهای آینده 5 ساله بورس" سعی در مستحکم سازی و بازخورد آن را داشته و توانستهاند از مطالعات کتابخانهای و میدانی چون مصاحبه و توزیع پرسشنامه خبرگانی بهره برند. نتایج حاصل از بهکارگیری این روش در بورس تهران نشان از تأیید منطق روش در محاسبات احتمالی و ترتیبات زمانی رویدادها داشته ضمن اینکه تبعیت وقوع رویدادها از درصد احتمالات از پیش دانسته شده توسط خبرگان جالب به نظر میرسد. از مزایای این روشِ خبره محور، تقویت بازشناسایی و تشخیص سناریوهای مطلوب و نامطلوب به همراه احتمال وقوع آنان، نمایان شدن نقشه وضعیت آینده در یک نگاه، تشخیص نقاط تحولآفرین، انقطاعی، عطف و Milestone در آینده، تحلیل حساسیت و برنامه ریزی اقتضایی خواهد بود. نتایج و خروجیهای حاصل از این روش میتواند بستر حاصلخیزی برای برنامهریزیهای بر پایه سناریو و سناریوپردازیهای شهودی و غیرشهودی ایجاد نماید تا تصورات آینده میان تصمیمگیران، با فهم و بینش عمیقی همراه باشد
