فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصرف قلیان از جمله رفتارهای پرخطر محسوب می‌شود که به‌ویژه در میان جوانان در حال افزایش است و علاوه بر اینکه مضرات زیادی برای سلامتی دارد، زمینه را برای ‌روی آوردن افراد به سایر مواد دخانی فراهم می‌سازد. در این تحقیق عوامل اجتماعی گرایش جوانان به مصرف قلیان با استفاده از نظریاتی چون نظریه انحرافات مرتون، نظریه پیوند افتراقی ساترلند و نظریه رفتار مشکل جسور مورد تبیین قرار گرفته است. جامعه آماری این تحقیق که با روش پیمایشی و طراحی پرسشنامه به گردآوری داده‌ها پرداخته است، کلیه ساکنین شهر تهران هستند. پژوهش حاضر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای متناسب با حجم و با کمک فرمول کوکران 200 نفر از افراد مصرف‌کننده قلیان را در مراکز عرضه قلیان به صورت تصادفی انتخاب نموده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ضمن تأیید سه فرضیه تحقیق، دو متغیر «پایبندی دینی» و «گذران اوقات فراغت» رابطه معکوس با مصرف قلیان دارند؛ در حالی که «معاشرت با همالان» رابطه مستقیمی با مصرف قلیان دارد. به عبارت دیگر طبق یافته‌ها مهم‌ترین عامل گرایش جوانان به مصرف قلیان ارتباط با دوستان قلیانی است. همچنین با کاهش پایبندی عملی به هنجارها و اعمال دینی، گرایش جوانان به مصرف قلیان بیشتر می‌شود. در نهایت با کاهش تفریحات سالم و دسترسی اندک جوانان به امکانات فراغتی مناسب، مصرف قلیان به نوعی جایگزین این موارد شده و گرایش جوانان به این رفتار پرخطر افزایش می‌یابد.