شناسایی و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آینده ساز در نظام مالیاتی ایران با رویکرد آینده پژوهی
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری حسابداری
3 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
doi
https://doi.org/10.82494/jmfr.2025.786147چکیده
زمینه: با توجه به رشد تحولات و تغییرات روزافزون در جهان، بدون توجه به عوامل محیطی از قبیل عوامل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و قانونی و...، رسیدن به اهداف عالی سازمانی در سازمان امور مالیاتی کشور مشکل خواهد بود. هدف: شناسایی و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آیندهساز در نظام مالیاتی کشور است. روشها: این پژوهش با استفاده از روش آینده پژوهی با بهرهگیری از تکنیک دلفی فازی و تحلیل اثرات متقابل، پویش محیطی و مصاحبه با خبرگان مالیاتی انجام شده است. روش پژوهش مورد استفاده از منظر ماهیت، توصیفی تحلیلی و از منظر روششناسی، مبتنی بر روش آمیخته (ترکیبی از کمی و کیفی) است. پس از شناسایی 150 پیشران نخست در مراحل سوال، مصاحبه و پرسش -نامه دلفی فازی، جهت نهایی کردن و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آینده ساز، همه پیشران های شناسایی شده بر اساس میانگین فازی مثلثی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است. به منظور تحلیل یکپارچه اثرات متقابل میان پیشران ها، از نرم افزار میک مک که یکی از ابزارهای «آینده نگاری استراتژیک» به حساب می آید، استفاده شده است. یافتهها: با توجه به خروجی نرم افزار میک مک، سیستم مورد مطالعه در این پژوهش ناپایدار بوده و پراکندگی پیشرانها در قطر صفحه مختصات صورت گرفته است. 15 پیشران اولیه به عنوان پیشرانهای استراتژیک و آیندهساز دارای تاثیرات دوگانه بوده و عوامل تاثیر پذیر دارای تاثیرگذاری زیادی نیز هستند . نتیجه گیری: بیشترین پیشرانهای تاثیرگذار و آیندهساز، به ترتیب مربوط به حوزه های علم و فناوری، آموزش و پژوهش و ساختار محیط داخلی سازمان است.