فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سيلاب یکی اصلي‌ترين بلاي طبیعی و يك مسئله مهم جهاني است به‌طـوري كـه بـا افـزايش رخـداد سـيل، نگراني‌هاي در خصوص افزايش مرگ و مير و ضررهاي اقتصادي ناشي از آن افزايش می‌یابد. در ایران به دلیل وسعت زیاد، تنوع اقلیمی، تغییرات کاربری اراضی و دگرگونی‌های رخ داده در مقیاس‌های زمانی و مکانی بارش‌ها، همه ساله سیلاب‌های رخ می‌دهد. تحقیق حاضر جهت ارزیابی خطر سیلاب حوضه‌های آبریز استان خوزستان براساس ترکیب مدل‌های منطق فازی (Fuzzy) و سلسله مراتبی (AHP) است. در این پژوهش از پارامترهای بیشینه بارش، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، پوشش گیاهی و شیب استفاده شد. نقشه‌های رقومی پارامترها با استفاده از نرم افزار ArcGIS 10.3 تهیه شد. احتمال رخداد سیل برای هر کلاس از هر فاکتور و اهمیت هر فاکتور نسبت به سایر فاکتورها در وقوع سیل توسط نظرات کارشناسی بررسی گردید و وزن‌های مربوطه در نرم افزار Arc GIS 10.3 محاسبه گردید. وزن‌های بدست آمده برای هر کلاس به لایه‌های مربوطه اعمال گردید در نهایت نقشه‌های احتمال سیل منطقه مورد بررسی تهیه و در ۵ کلاس آسیب‌پذیری خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم ارزیابی گردید. نتایج حاکی از آن است که فاکتور بارش دارای بیش‌ترین تاثیر بر وقوع سیل بوده و کم‌ترین تاثیر مربوط به فاکتور پوشش گیاهی است و از مجموع مساحت 6292521 هکتاري استان خوزستان، 74/9% در کلاس ارزیابی خطر خیلی کم؛ 47/53% ارزیابی خطر کم؛ 10/21% ارزیابی خطر متوسط، 97/6% ارزیابی خطر زیاد و 69/%8 ارزیابی خطر خیلی زیاد قرار دارد. بخش‌های جنوب و جنوب غربی استان از پتانسیل بالای سیلاب برخوردار هستند و علاوه بر این شهرهای آبادان، خرم‌شهر، چوئبنده، شادگان، دارخوین، هویزه، قسمت‌های جنوبی اهواز و روستاهای اطرف آن¬ها در منطقه با آسیب‌پذیری خیلی زیاد قرار گرفته‌اند. نقشه ارزیابی خطر سیلاب به¬دست آمده می‌تواند به‌عنوان یک سامانه پشتیبانی تصمیم¬ساز برای پیش¬بینی سیلاب¬های آینده در منطقه مورد مطالعه استفاده شود.