طرحهای صیانت از کاربران در فضای مجازی؛ نوسان بین حفظ حاکمیت ملی دولتها و رعایت قواعد حقوق بشری آزادی بیان
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری حقوق بینالملل، دانشکده حقوق علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی؛
2 دانشجوی دکتری حقوق بینالملل، دانشکده حقوق علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی (نویسنده مسئول)؛
doi
10.22034/mr.2024.16277.5684چکیده
در عصر حاضر جمعآوری و ذخیرهسازی دادهها عموماً از طریق تأسیس و توسعه پلتفرمهاست و این نرمافزارها بهدلیل جذابیتها و امکاناتی که در اختیار کاربران قرار میدهند، مردمان کشورهای مختلف را برای استفاده بیشتر از این پلتفرمها ترغیب میکنند. ازسویدیگر واقعیت آن است که با توجه به گسترش این پلتفرمها کشورها به جهت ترس از دست دادن حاکمیت خود و کنترل این فضا، تدوین و تنظیم قوانین و مقررات بسیاری را در این حوزه در دستور کار خود قرار دادند که ازجمله مهمترین این طرحها، صیانت از داده شهروندان در بسیاری از کشورها ازجمله ایران است. حال پرسشی که نوشتار حاضر در پی پاسخ آن است، اینکه چه نسبتی میان الزامات حقوق بشری آزادی بیان و طرحهای صیانت از کاربران در فضای مجازی وجود دارد؟ بهعبارتدیگر دولتها بههنگام تدوین قوانین و مقررات درخصوص صیانت از فضای مجازی به چه الزامات حقوق بشری درخصوص آزادی بیان باید توجه کنند. در پاسخ به این پرسش، پژوهش پیشرو با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای و اسناد و قواعد معتبر بینالمللی نگارش یافته و بر این فرض استوار است که هرچند طرحهای صیانتی با هدف حفظ حاکمیتها نگاشته میشود اما ازطرفی در برخی موارد به جهت اینکه طرحها با آزادی افراد بهخصوص آزادی بیان آنها در تعارض است دولتها باید در تدوین طرحهای صیانتی خود به تعهدات و الزامات حقوق بشری نیز توجه وافری داشته باشند.