پهنهبندی سیلاب و تأثیر آن بر کاربری اراضی محیط پیرامونی با استفاده از تصاویر پهپاد و سیستم اطلاعات جغرافیایی
نویسندگان
1 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
شناسایی مناطق سیل خیز یک گام اساسی برای مدیریت ریسک سیل است و منطقه بندی خطر سیلاب اندازه گیری کمی از خطر سیل را فراهم می کند، درنتیجه امکان ارسال هشدارهای مناسب در مواقع خطر سیل و تسهیل عملیات امداد و نجات فراهم می شود. هدف از این تحقیق پهنه بندی سیلاب با استفاده از تصاویر پهپادی و تأثیر آن بر کاربری اراضی در محدوده رودخانه لیقوان، زیر حوزه آجی چای در جنوب شرقی تبریز در استان آذربایجان شرقی است. برای پهنهبندی سیلاب از مدل رقومی ارتفاعی DEM با دقت 70 سانتیمتر استفاده گردید. پس از تبدیل مدل رقومی ارتفاعی به TIN برای پیشپردازش، دادهها وارد نرمافزار HEC-GeoRAS گردید و با TIN تصاویر پهپادی سهبعدی گردید و ارتفاع مقاطع عرضی مشخص و گودی هیدرولیکی رودخانه بهصورت دقیق استخراج گردید. پس از مرحله پیشپردازش نتایج وارد HEC-RAS گردید تا پس از تکمیل مشخصات جریان و دادههای هیدرولیکی و واردکردن دبیهای سیل در دورههای بازگشت 2، 5، 10، 25، 50، 100 و 200 سال، مدلسازی جریان و پروفیل سطح آب در سیلهایی با این دورههای بازگشت به دست آید. سپس پهنههای سیلاب با نقشه کاربری اراضی تلفیق گردید. نتایج نشان داد با افزایش دوره بازگشت که مطابق با آن دبی نیز زیاد میشود؛ پهنههای سیلخیز افزایشیافته بهطوریکه در دوره بازگشت 2، 5، 10، 25، 50،100 و 200 سال به ترتیب 6.24، 6.13، 6.75، 7.80، 9.69، 10.36 و 11.44 هکتار زیرپوشش سیل قرار گرفت و همچنین مشخص گردید به ترتیب باغات، اراضی بایر و مناطق مسکونی بیشتر از سایر کاربریها تحت تأثیر سیل قرار میگیرند.