کاربردهای فتوگرامتری در بازسازی سهبعدی آثار تاریخی: رویکردها، چالشها و چشماندازها
doi
https://doi.org/10.71834/gisrs.2025.1214353چکیده
با پیشرفت فناوریهای تصویربرداری و پردازش دادههای مکانی، فتوگرامتری بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی در حوزه مستندسازی و بازسازی سهبعدی آثار تاریخی مطرح شده است. این فناوری با بهرهگیری از تصاویر دوبعدی و تبدیل آنها به مدلهای سهبعدی دقیق، امکان ثبت و تحلیل جزئیات معماری و بافتهای تاریخی را فراهم میکند. اهمیت این روش در حفاظت رقومی از میراث فرهنگی بهویژه در برابر عوامل مخرب طبیعی و انسانی، روزبهروز افزایش یافته است. در این مقاله، ابتدا اصول و مبانی فتوگرامتری و جایگاه آن در حوزه حفاظت آثار تاریخی بررسی میشود. سپس، کاربردهای این فناوری در بازسازی دیجیتال، پایش تغییرات، تحلیل سازهای و برنامهریزی مرمتی ارائه میگردد. همچنین، چالشهای موجود در زمینه کیفیت دادهها، پردازش، و مدیریت مدلهای سهبعدی و راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای دقت و کارایی فتوگرامتری تحلیل خواهد شد. هدف این مطالعه، تبیین ظرفیتهای فتوگرامتری بهعنوان یک ابزار بینرشتهای برای ترکیب میراث فرهنگی با فناوریهای نوین مانند GIS ، لیزر اسکن و هوش مصنوعی است. نتایج این پژوهش میتواند به متخصصان مرمت، معماران، باستانشناسان و پژوهشگران علوم زمین در طراحی پروژههای حفاظت رقومی و بازسازی مجازی آثار تاریخی کمک کند .
