محاسبه جابه‌جایی زمین ناشی از زمین‌لرزه با استفاده از تداخل‌سنجی راداری، ماهواره Sentinel 1 (مطالعه موردی: شهر ترکمانچای)

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

doi
https://doi.org/10.71834/gisrs.2025.1194879
چکیده

زمین‌لرزه فاجعه طبیعی و کشنده است که موجب مرگ و زخمی شدن بسیاری از افراد و امواج سونامی می‌شود. اگرچه یکی از رایج‌ترین پدیده‌های طبیعی است اما توسط بسیاری از مردم به عنوان ترسناک‌ترین و خطرناک‌ترین مخاطره در نظر گرفته می‌شود. در حال حاضر با پیشرفت علم سنجش از دور، تداخل‌سنجی راداری به عنوان روشی کارآمد و نسبتاً دقیق در اندازه‌گیری جابه‌جایی سطح زمین است که می‌‌‌تواند جابجایی‌های بسیار جزئی را هم سنجش نماید. منطقه شمال غرب کشور از محدوده‌های بسیار حساس از نظر فعالیت‌های تکتونیکی و زمین لرزه‌ها است. در این مقاله شهر ترکمانچای و وقوع زمین‌لرزه ۱۷ آبان سال ۱۳۹۸ برای بررسی در نظر‌گرفته شده است. در واقع هدف از این تحقیق برآورد میزان بالاآمدگی و فروافتادگی سطح زمین ناشی از زمین‌لرزه در شهر ترکمنچای است. به منظور برآورد میزان جابجایی ناشی از زمین لرزه در شهر مذکور، از روش تداخل‌سنجی راداری (InSAR ) و از داده‌های تصاویر پایین رو و برای پردازش داده‌ها از نرم‌افزار SNAP استفاده شده است. با عنایت به این که، فن تداخل‌سنجی راداری اجازه می‌دهند جابه‌جایی‌های عمودی سطح زمین در حد میلی‌متر تشخیص داده شود. در این راستا تصاویر ماقبل و ما بعد زمین‌لرزه، از داده‌های سنتینل- ۱ مرتبط با منطقه انتخاب و به کارگرفته شده‌اند. و خروجی‌های مورد نظر به صورت اشکال و نمودار ارایه شده است. نتایج تحقیق نشان داد که میزان جابه‌جایی سطح زمین 3/ ۷- سانتی‌متر در محدوده شهر ترکمانچای بوده است. که در ابعاد محیطی و تغییر در تعادل منطقه ای رقم قابل توجهی است.