چالش ها و فرصت های برنامه ریزی دموکراتیک در جوامع محلی ( مطالعه موردی: محله سرچشمه گرگان)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ،ایران.
3 استادیارگروه شهرسازی، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
https://doi.org/10.71834/gisrs.2025.1221209چکیده
امروزه به دلیل فقدان دموکراسی مشورتی و مشارکتی، بسیاری از طرح ها و برنامه های شهری در کشور ایران دارای ویژگی های تمامیت خواهانه، تمرکز گرایانه و انحصار طلبانه هستند. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی، تحلیل موانع و چالش های برنامه ریزی دموکراتیک در محله سرچشمه گرگان است. تحقیق از نظر هدف کاربردی، از نظر روش از نوع تحقیقات توصیفی و از لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات میدانی و تحلیل آماری آن مبتنی برمدل معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل ساکنان محله سرچشمه گرگان است وتعداد نمونه براساس جدول مورگان 384 نفر به صورت تصادفی انتخاب شده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته بوده که روایی صوری و محتوایی این پرسشنامه علاوه بر تایید استاد راهنما، توسط 10 نفر از خبرگان مورد تایید قرار گرفته است. از آزمون های توصیفی ( میانگین، انحراف معیار) و آزمون های استنباطی ( ضرایب همبستگی، رگرسیون و تحلیل واریانس ) و با استفاده از نرم افزارهای Amos و Spss جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده گردید. و همچنین با استفاده ازتکنیک Swot برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید در قوانین مقررات شهری بهره گیری شده است. نتایج تحقیق نشان داد، حاکمیت قانون (sig, 6/45=t=o/oo1) ، شفافیت (sig, 5/67=t=o/oo1) ، عدالت (sig, 5/97=t=o/oo1) ، مسئولیت پذیری (sig, 612=t=0/001) ارتباط مثبت و معنا داری با یکدیگر دارند.همچنین نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که حاکمیت قانون بار عاملی (0/0812) و عدالت بارعاملی (0/0795) ، شفافیت بار عاملی (0/0768) به ترتیب تاثیر مستقیم و معنا داری برمتغیر مشارکت دارند. ماتریس تحلیل سوات نشان می دهد که شفافیت قانون ، انعطاف پذیری، در تغییر قوانین و همخوانی با اصول دموکراتیک از عوامل قوت هستند، محدودیت استراتژیک داخلی نیز شامل مشکلات اجتماعی است که نیاز به توجه دارد.