مطالعه و بررسی توسعه منطقه شهری با استفاده از ترکیب اتوماتای سلولی و سیستم فازی در سامانه اطلاعات مکانی (منطقه مورد مطالعه :شهر شیراز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد لار ،دانشگاه آزاد اسلامی لارستان،ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا ، واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان، ایران

doi
چکیده

مقدمه: امروزه رشد سریع شهرهای جهان بخصوص در کشورهای در حال توسعه مشکلات فراوانی را در حوزه‌های زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... ایجاد کرده است. به همین دلیل جایگاه مدلسازی و پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی در آینده برای مدیریت شهری و محیط زیست و مسئولین و محققان ذیربط بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. روش کار: هدف و نوآوری این تحقیق، بکارگیری تلفیقی مدل اتوماتای سلولی(CA)، استنتاج فازی و روش میانگین وزنی مرتب (OWA) بر مبنای سیستم اطلاعات مکانی و ارائه مدلی ساده ودر عین حال قدرتمند جهت مدلسازی و پیش‌بینی توسعه شهری می‌باشد. استفاده از روش‌های فازی در مدل پیشنهادی این تحقیق، در راستای پوشش ضعف‌های اتوماتای سلولی بکار گرفته شده و سعی می‌شود مراحل مختلف مدل CA از جمله قوانین انتقال به صورت فازی بیان شوند. همچنین روش OWA برای مدلسازی عدم قطعیت موجود در پدیده‌های طبیعی، سناریوهای مختلف برای شرایط مختلف تولید می‌کند. دراین راستا مدل از چهار بخش اصلی تناسب فیزیکی، سطح دسترسی، اثر همسایگی و محاسبه تناسب کلی تشکیل شده است. در دو بخش‌تناسب فیزیکی و سطح دسترسی با تعریف سیستم فازی و بکارگیری داده‌های مورد نیاز نقشه‌های مربوط به هر بخش تهیه می‌شوند. اما برای محاسبه اثر همسایگی از دو روش فاکتور غنی سازی و روش ترکیبی فاکتور غنی سازی با OWA استفاده می‌شود نتایج: نتایج مدلسازی با تصاویر ماهواره‌ای و تشکیل ماتریس خطا، دقت کلی و شاخص سازگاری برای روش Majority OWA به ترتیب 9781/0 و 449/0 محاسبه شدند که نسبت به چهار روش دیگر دقت بالاتری می‌باشد. و برای دوره هفت ساله دوم با استفاده از نتایج ارزیابی انجام گرفته مشاهده گردید که نیز روش Majority OWA بیشترین دقت کلی و شاخص سازگاری به ترتیب 99/0 و993/0 را در براورد صحیح توسعه شهری نسبت به دیگر روش ها دارا می باشد