تغییرات بلندمدت پوشش گیاهی مناطق نیمه خشک با استفاده توام از سنجش از دور و توابع آمار فضایی به‌منظور تهیه نقشه راه

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی ، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 گروه مهندسی منابع طبیعی - دانشگاه هرمزگان

3 کارشناس اشتغال حوزه خودکفایی- کمیته امداد

4 دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان

5 مرکز مطالعات و تحقیقات (پژوهشکده) هرمز، دانشگاه هرمزگان

doi
10.30495/girs.2023.1966458.2001
چکیده

علم سنجش‌از‌دور ‌فنّاوری‌ مفید و با ارزشی هست که می‌توان ازآن‌جهت استحصال لایه‌های مختلف اطلاعاتی از قبیل خاک، بارندگی، پوشش گیاهی و بهره برد. مقصود نهایی در بیشتر عملیات‌های آنالیز سنجش‌ازدور که به‌منظور بررسی فاکتورهای مختلف ‌پوشش ‌گیاهی ‌به کار‌ گرفته می‌شود این مورد است که ‌داده‌هـای ‌باند‌های ‌طیفی گوناگون ‌که ‌می‌توانند نمایانگر داده‌هـایی از قبیل میزان ‌درصد‌ پوشش گیاهی، بیوماس و ‌شاخص ‌سطح ‌برگ‌ باشد ‌به ‌یک ‌مقدار ‌واحد ‌در ‌هر ‌پیکسل ‌کاهش ‌دهد. در گذر زمان، عوامل محیط و انسان سبب تغییرات مثبت و منفی در کمیت و کیفیت پوشش گیاهی شده‌اند؛ ایـن وضـعیت در آینده نیز ادامه خواهد داشت. تغییرات زمانی در پوشش گیاهی ممکن است به‌صورت روندهای افزایشـی یـا کاهشی باشد. شناخت این تغییرات و تعیین روند آن‌ها در گذشته و آینده می‌تواند راهگشای تصمیم سازی بـرای سیمای سرزمین باشد. یکی از راه‌های مطالعه تغییرات پوشش گیاهی به‌عنوان مهم‌ترین شاخص تخریب زمین، سنجش از راه دور است. بر این اساس، در این پژوهش با استفاده از شاخص تفاوت پوشش گیاهی نرمال شده NDVI با فرمت HDF و در بازه زمانی 16 روزه سنجندة MODIS با اندازة پیکسل 250 متر پایش تغییرات بلندمدت پوشش گیاهی استان فارس طی یک دوره 20 ساله از دوره زمانی 2000 تا 2020 و با استفاده از توابع آمار فضایی به‌منظور تهیه نقشه راه در سال 1400 موردبررسی‌ قرار گرفت‌. برای این منظور با استفاده از توابع آمار فضایی به‌منظور تهیه نقشه راه است. بدین منظور از داده‌هـای مادیس در بازه بیست‌ساله استفاده شده است. سپس داده‌هـای مورد تجزیه‌وتحلیل‌های آمار کلاسیک و آمار فضایی قرار گرفتند. نتایج نشان‌دهنده روند افزایشی سطح پوشش گیاهی در بازه زمانی 20 ساله بوده همچنین پراکنش پوشش گیاهی در طول زمان خوشه‌ای بوده است. در انتها نقشه راهی به‌منظور پایش بلندمدت پوشش گیاهی در استان فارس پیشنهاد گردید.