پایش فرونشست زمین با تکنیک تداخل سنجی راداری(مطالعه موردی: دشت سرفیروزآباد کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی. گروه جغرافیا، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه رازی ، کرمانشاه ، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. گروه جغرافیا. دانشگاه رازی

doi
https://doi.org/10.82447/girs.2025.1107857
چکیده

تغییرات اقلیمی جهانی و رشد جمعیت، منجر به افزایش تقاضای آب‌ به‌عنوان منبعی اساسی برای آب‌های شیرین شده است. یکی از علل اصلی فرونشست استفاده بیش از حد از منابع آب ‌زیرزمینی است. خطر فرونشست زمین به دلیل پمپاژ آب‌های زیرزمینی و افت سطح آب ازجمله خطرات زیست‌محیطی است که خسارات زیادی به جوامع وارد می‌کند . یکی از مناسب‌ترین روش‌های شناسایی پدیده فرونشست استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری است. در مطالعه حاضر نرخ و دامنه فرونشست در سطح دشت سرفیروزآباد کرمانشاه، با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری ( InSAR )، در بازه زمانی ۵ساله 2017 الی 2022 بکار گرفته شد. بدین منظور تصاویر راداری سنتینل-1، ( S1A-IW-SLC )، در تاریخ­های (03/06/2017 و 22/12/2022)، با توان تفکیک مکانی 100 متر در محیط نرم­افزارهای SNAP sentinel و ARC gis مورداستفاده و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌های تحقیق مؤید حاکمیت میزان فرونشست 1 الی 4 سانتی‌متر در بازه 5 ساله در سطح منطقه موردمطالعه است. توزیع فضایی نواحی فرونشست یافته حاکی از بیشینه رخداد فرونشست در نواحی مرکز دشت، شمال، جنوب شرقی و غرب منطقه دارد. هم­پوشانی نقشه‌هاي فرونشست بیانگر ارتباط بین کاربری اراضی، شرایط زمین‌شناسی (آبرفت‌ها)، در مناطق مختلف دشت است. در سال‌های اخیر برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در مناطق مختلف دشت (توسعه کشت آبی) و شرایط زمین‌شناسی، فرونشست را در این دشت تشدید نموده است . برای صحت­سنجی نتایج از تداخل‌سنجی راداری (سری زمانی)، تصویر کوهرنسی در تکنیک تداخل‌سنجی راداری ( InSAR ) ، انجام مشاهدات میدانی و تصویر ماهواره‌ای گوگل ارث استفاده گردید.