الگوی حقوق شهروندی از دیدگاه فقه و مبانی اسلامی و نقش آن در ارتقاء نظام مدیریت سرمایه انسانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق عمومی، واحد سنندج ،دانشگاه آزاد اسلامی،سنندج،ایران

2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تبریز ،دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.71737/jpm.2026.1104590
چکیده

حقوق شهروندی از مباحث و مطالب مهمی است که به طور گسترده‌ای به عدالت و مساوات توجه دارد و در نظریات اجتماعی، سیاسی و حقوقی جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است، مقوله «شهروندی» هنگامی در یک جامعه تحقق می‌یابد که همه اعضای آن جامعه از تمامی حقوق مدنی و سیاسی برخوردار بوده، در حوزه‌های مختلف مشارکت داشته و در برابر حقوقی که دارند، وظایف و مسئولیت‌هایی را در راستای اداره بهتر جامعه و ایجاد نظم بر عهده بگیرند. هدف مقاله حاضر بررسی الگوی حقوق شهروندی از دیدگاه فقه و مبانی اسلامی و نقش آن در ارتقاء نظام مدیریت سرمایه انسانی است که برای دستیابی به این هدف در مقاله حاضر از روش آمیخته استفاده شده است که در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش پیمایشی جهت تأیید الگو که به‌وسیله نظرسنجی از 20 نفر خبره حوزه حقوق شهروندی و اساتید رشته حقوق عمومی استفاده شده است. یافته¬های تحقیق در بخش کیفی نشان می‌دهد که ابعاد الگوی حقوق شهروندی از دیدگاه فقه و مبانی اسلامی شامل 5 بعد: 1. کرامت انسانی، 2. نظارت شهروندان بر مدیران، 3. تحقق عدالت و خدمتگزاری، 4. حقوق شهروندی و استانداردهای رفاهی و 5. حقوق شهروندی و مشارکت می¬باشد و در بخش کمی نیز با استفاده از روش مدل¬سازي معادلات ساختاري نتیجه گرفته می¬شود که ابعاد 5 گانه مذکور مورد تأیید جامعه خبرگان نیز هست.