شناسایی و رتبه‌بندی عوامل فرهنگی – مدیریتی مؤثر بر کارآفرینی هنر (از منظر فعالان هنرهای نمایشی)

نویسندگان

1 گروه مدیریت امور فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت امور فرهنگی و هنری، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هنر به هر طریقی که ابراز شود پیوند ناگسستنی بین افراد یک قوم است، و کارآفرینی هنر که نقش واسطه‌ای بین ایده‌های هنرمندانه و مخاطبان دارد، سرمایۀ فرهنگی و اقتصادی تولید می‌کند. بااین‌همه امروزه در ایران سیاست، قوانین و نحوۀ تصدی‌گری دولت به‌قدر کافی از صنایع خلاق حمایت نمی‌کند. در نتیجه همه‌گیری ویروس کرونا، در مقایسه با سایر کشورها بر کارآفرینی هنر آسیب بیشتری وارد کرد. ازاین‌رو پژوهش حاضر عوامل فرهنگی- مدیریتی مؤثر بر کارآفرینی هنر را شناسایی می‌کند، آنگاه میزان تأثیر و اولویت این عوامل را از دیدگاه فعالان هنرهای نمایشی می‌سنجد. تحقیق از منظر هدف کاربردی، نوع داده‌ها کمی و ماهیت تحقیق توصیفی است. از روش کتابخانه‌ای (اسنادی) داده‌ها جمع‌آوری، تحلیل و دسته‌بندی شدند. سپس پرسش‌نامه طراحی و روایی صوری و محتوایی و همچنین پایایی آن تأیید شد. آنگاه در اختیار 43 نفر از مدیران حوزۀ تئاتر حرفه‌ای شهر تهران قرار گرفت تا عوامل شناخته شده اولویت‌بندی شوند. داده­ها به روش پیمایشی و همبستگی با نرم­افزار SPSS Statistics 23 بررسی و تحلیل شدند. براساس دستاوردهای پژوهش، عوامل فرهنگی- مدیریتی شناخته شدۀ مؤثر بر کارآفرینی هنر شامل سیاست فرهنگی، هدف فرهنگی، برنامۀ فرهنگی، ویژگی‌های مدیران فرهنگی و مهارت‌های مدیران فرهنگی است. همچنین یافته‌ها، تأثیر مثبت و معنادار تمام ابعاد عوامل فرهنگی- مدیریتی را بر کارآفرینی هنر نشان می‌دهد و به‌عنوان اصلی‌ترین عوامل اثرگذار معرفی می‌کند. از نظر فعالان هنرهای نمایشی ابعاد عوامل فرهنگی- مدیریتی به‌ترتیب مهارت­های مدیران فرهنگی، ویژگی­های مدیران فرهنگی، سیاست فرهنگی، هدف فرهنگی و برنامۀ فرهنگی، دارای بیشترین تأثیر بر کارآفرینی هنر هستند.