تحلیل عوامل توانمندسازی منابع انسانی نهادهای قضایی حکمرانی اسلامی (موردپژوهی: مرکز وکلا قوه قضائیه)

نویسندگان

1 استادیار، گروه ریاضی، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل فردی و سازمانی مؤثر بر توانمندسازی منابع انسانی در نهادهای قضایی حکمرانی اسلامی، با تمرکز بر مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه است. اهمیت این موضوع در آن است که توانمندسازی منابع انسانی به‌عنوان یک رویکرد کلیدی در مدیریت نوین، می‌تواند موجب افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت خدمات، و تقویت اعتماد عمومی به دستگاه قضایی گردد. این مطالعه از نوع توسعه‌ای ـ کاربردی بوده و با رویکرد اثبات‌گرا و روش کمی انجام شده است. در گام نخست، با مرور نظام‌مند ادبیات و انجام فراتحلیل بر روی ۲۰ مطالعه علمی معتبر، ابعاد و مؤلفه‌های توانمندسازی استخراج گردید. سپس در مرحله میدانی، با استفاده از پرسشنامه استاندارد و روش نمونه‌گیری هدفمند، داده‌ها از میان ۲۶۹ نفر از کارشناسان مرکز وکلا و قوه قضائیه گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که در بستر حکمرانی اسلامی، مؤلفه‌های فردی همچون دانش و مهارت تخصصی، خلاقیت، تعهد حرفه‌ای، انگیزه درونی و توانایی تصمیم‌گیری، و مؤلفه‌های سازمانی شامل دسترسی آزاد به اطلاعات، ساختار سازمانی منعطف، آموزش سازمانی مستمر، فرهنگ حمایتی و نظام جبران خدمت عادلانه، تأثیر مستقیم و معناداری بر توانمندسازی دارند. مدل ارائه‌شده، از برازش قوی و قدرت پیش‌بینی بالا برخوردار است و قابلیت تعمیم به سایر نهادهای قضایی را دارد. نتیجه‌گیری آنکه به‌کارگیری هم‌زمان راهبردهای توسعه فردی و تغییرات ساختاری، می‌تواند فرایند توانمندسازی را تسریع و اثربخشی سازمانی را ارتقاء دهد. یافته‌های این پژوهش علاوه بر غنی‌سازی ادبیات موضوع، راهنمایی عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران در راستای بهبود کیفیت حکمرانی اسلامی و توسعه سرمایه انسانی در بخش قضایی فراهم می‌آورد.