واکاوی مفهوم و کارکرد مشروطساز اهلیت کیفری در نظام حقوقی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزشی حقوق جزا، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی؛
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی ؛
3 استادیار دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول)؛
doi
10.22034/mr.2024.16207.5672چکیده
یکی از مباحث مهم و اساسی حقوق کیفری بحث اهلیت کیفری است به این معنا که مرتکب رفتار مجرمانه با آگاهی از آثار و تبعات رفتار خویش و بهصورت آزادانه (با اراده) کاری را انجام دهد که مورد مجازات قرار گیرد و مجازات متناسب با وضعیت وی اجرا شود. ازاینرو کارکردهای مباحث اهلیت به دو بخش محدودکننده و مشروطساز (اهلیت ارتکاب جرم) و کاردکرد تعدیلکننده (اهلیت تحمل مجازات) تقسیم میشود که در این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی کارکرد مشروطساز و محدودکننده مورد بررسی قرار گرفت و نتیجهای که حاصل شد بدین شرح است: ۱. با توجه به ارکان اهلیت ارتکاب جرم تابعان حقوق کیفری مورد شناسایی قرار گرفت، 2. قانونگذار کشورمان در راستای توجه به حالت خطرناک مرتکب با فرض جرم بودن رفتار ارتکابی و بدون لحاظ شرایط مرتکب، اهلیت ارتکاب جرم را جزء شرایط مسئولیت کیفری و پاسخگویی قرار داده و متناسب با آن تدابیر اصلاحی و تربیتی را در نظر گرفته است.
