تجلی کارکردهای ایزدبانو اَشی در زنان شاهنامه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری.سبزوار. ایران
doi
چکیده
اَشی، یکی از مهمترین ایزدبانوان اسطورهای ایران است. در متونی همچون اوستا، یشتها و یسنها از اَشی با صفات مختلفی از جمله، ثروتبخشی به یاران و ایرانیان (ارتباط با ثروت و برکت)، یاریرساندن به دوستان، آوردن اسب و برکت از سرزمینهای بیگانه برای ایرانیان، ارتباط با زنان و تأثیر بر زنان یاد شده است. ازآنجاکه شاهنامه زیرساختی اسطورهای دارد، میتوان شاهد تجلی کارکردها و خصلتهای شخصیتهای اسطورهای در برخی از شخصیتهای داستانهای شاهنامه بود. از جملۀ این موارد میتوان به تجلی کارکردهای ایزدبانو اَشی در عملکرد زنان برجسته و تأثیرگذار شاهنامه اشاره کرد. ازاینرو، پژوهش حاضر بر آن است تا با روش توصیفیـتحلیلی، کردار زنانی از جمله فرانک، فرنگیس، جریره، همای چهرآزاد، کنیزک رومی و بوراندخت را با کارکردها و خصلتهای برجستۀ ایزدبانو اَشی بررسی و مقایسه کند. برایند پژوهش حاضر نشان میدهد که کردار این زنان، تکرار اعمال و خویشکاریهای اَشی است؛ در واقع، این زنان تکرار چهرۀ اسطورهای اَشی در متن حماسی شاهنامه هستند. با تأمل بر ویژگیهای زنان نامبرده، مشخص میشود که در میان کردارهای مختلف اَشی، صفت ثروت و برکتبخشی اصلیترین صفتی است که به این زنان رسیده است و اغلب این ثروتبخشی و یاریگری زنان در ارتباط با پادشاهی و بهقدرترسیدن برخی از شهریاران و پهلوانان است.