بررسی تحلیلی₋تطبیقی دو سفر رستم با آیینهای شمنی
نویسندگان
1 دانشجوی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استاد بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسندة مسؤول)
3 دانشیار بخش فرهنگ و زبان ایران باستان دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
خاندان رستم در حماسههای ایرانی پیوند بسیاری با جادو₋درمانگری و شمنیسم دارد. احتمال میرود این خاندان یکی از انجمنهای اخوت آریایی پر نفوذ در ایران بوده باشد. در این انجمنها فرد پیش از شمن یا پهلوان شدن تشرف مییافته و علاوه بر جنگجویی، توانایی ارتباط با جهان زیرین یا جهان مردگان را برای ارتباط با ارواح مردگان و درمان بیماری به دست میآورد. دو داستان دربارة رستم در حماسههای ملی ایران با دو مفهوم تشرف و سفر به جهان زیرین یا جهان مردگان در رابطه است. نخست داستان ببر بیان که مقام تشرف رستم به انجمنهای شمنی₋جنگجویی است و دیگر هفت خان رستم که نمودی از سفر به جهان زیرین است. در این مقاله به بررسی نشانههای آیینهای شمنی در این دو داستان پرداخته شده و در نهایت مشخص میشود که هفتخان رستم بر خلاف هفتخان اسفندیار مقام تشرف او نیست؛ بلکه روایتی از سفر شمن به جهان ارواح برای بازگرداندن روح بیمار است.
