بررسی جایگاه و چگونگی روایت كیستی ایران در حماسۀ یادگار زریران

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، جمهوری اسلامی ایران

doi
چکیده

با این‌كه یادگار زریران را كهن‌ترین داستان و نمایش‌نامۀ حماسی ایران می‌شمارند و ابعاد حماسی و بن‌مایه‌های دینی، آن را از سیاست ناگسستنی می‌نماید، امّا این داستان از منظر مفاهیم حوزۀ هویّت، تمدّن و سیاست بررسی نشده است و فهم نسبت آن با مقولات این حوزه نیازمند تأمّلی خاص است. تلاش برای فهم ماهیّت و جایگاه این اثر از چشم‌انداز سیاسی و تمدّنی هدف پژوهش حاضر به‌شمار می‌رود. با طرح این سؤال كه جایگاه و ماهیّت یادگار زریران از منظر سیاسی كدام است؟ و با نظر به داستانی بودن این متن، كوشیدیم آن را در چارچوب آرای هانا آرنت دربارۀ داستان‌سرایی قرار داده و به شناختی بهتر از چیستی و جایگاه این متن در منظومۀ فكر و سیاست تمدّن ایرانی برسیم.بررسی ما نشان می‌دهد یادگار زریران متضمّن عناصر داستان در اندیشۀ آرنت است كه از دید او بهترین راه به نشان‌دادن كیستی (هویّت) و از این روی اثری سراسر هویّتی و سیاسی است. یادگار زریران كوششی است برای بیان بخشی از تاریخ دینی-حماسی ایران، مبانی فكر سیاسی و عناصر فرهنگ و تمدّن ایرانی به مثابۀ پدیده‌ای منحصر‌به‌فرد و هویّتی در قالبی داستانی با قابلیّت به ظهور رساندن، به تصویر كشیدن و تداوم بخشیدن به روح و هویّت ملّی.