تحلیل توصیفی آیین قربانی در دو اثر حماسی «رامایانا» و «انه‌اید»

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسندۀ مسؤول)

doi
چکیده

قربانی از قدیمی‌ترین آیین‌های دینی و عقیدتی است که تاریخ آن به درازای زندگی بشر است. قربانی به شیوه‌های گوناگون در میان اقوام و ملل مختلف انجام می‌شود که برای رضایت خدایان و خدای یگانه است. گاهی این آیین آن‌قدر به افراط می‌رود که پیش‌کش‌ها از هدیه، نذر، نیایش و قربانی حیوانات پا فراتر می‌گذارد و انسان قربانی می‌شود و این پیش‌کش‌ها غم‌انگیز و وحشتناک می‌شود. انسان تا جایی پیش می‌رود که زنان، دختران و کودکان را به جهت بی‌گناهی قربانی می‌کند تا میزان دلدادگی به نیروی معنوی را ابراز کند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و خوانشی تطبیقی به بررسی بن‌مایۀ آیین قربانی در دو حماسۀ‌ سترگ رامایانا و انه‌اید پرداخته است. حاصل این جستار که به روش مکتب آمریکایی است، نشان می‌دهد که سنگ بنای قربانی در این دو اثر بر بنیاد جنبۀ الهی و مقدّس پایه‌ریزی شده است. قربانی‌کننده با موجودات ماورایی ارتباط معنوی برقرار می‌کند. او پیش از آن‌که به دنبال منافع خویش باشد، در گام نخست قدم در وادی معنوی می‌گذارد. او رضایت نیرو یا نیروهای معنوی را بر خود مقدّم می‌دارد. در دو فرهنگ هندی و رومی به صورت مشترک قربانی‌کننده باید آن‌چه را در فرهنگ سرزمینش دربارۀ این آیین وجود دارد، محقّق کند. آن‌چه در این دو فرهنگ از بسامد بالایی برخوردار است، تطهیر و نیایش قبل و همراه این آیین است.