بررسی خواص فیزیکوشیمیایی، فعالیت آنتیاکسیدانی، ترکیبات فنولی و اثر ضد میکروبی عصاره شکوفهی خرما
نویسندگان
1 a کارشناس ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.71768/jftn.2025.1205415چکیده
مقدمه: شکوفهی خرما بهرغم دارا بودن ترکیبات زیستفعال ارزشمند، تاکنون کاربرد گستردهای در صنایع غذایی نداشته و بیشتر به صورت غیررسمی در طب سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. مطالعات اخیر نشان دادهاند که این ماده میتواند خواص فیزیولوژیک مفیدی برای بدن داشته باشد. این تحقیق با هدف بررسی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، فعالیت ضد میکروبی، خواص آنتیاکسیدانی و ترکیبات فنولی شکوفهی خرما انجام شد. مواد و روشها : پیش از استخراج، میزان مواد معدنی با روش جذب نوری و اسیدآمینهها با کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) اندازهگیری شد. سپس با استفاده از دستگاه اولتراسوند پرهای و حلال اتانول ۷۰ درصد، ۹ عصاره در توانها و زمانهای مختلف استخراج گردید. فعالیت آنتیاکسیدانی عصارهها با آزمون رادیکال کاتیونی ABTS، میزان ترکیبات فنولی با روش فولین-سیوکالتو، مقدار فلاونوئیدها و خاصیت ضد میکروبی با روش انتشار چاهک آگار بر روی سه میکروارگانیسم استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کلی و سالمونلا ارزیابی شد. یافتهها : بیشترین بازده استخراج در توان ۴۰۰ وات و زمان ۱۲۰ دقیقه به دست آمد. در عین حال، بهینهترین عصاره از نظر خواص آنتیاکسیدانی، محتوای فنولی و فلاونوئیدی در توان ۲۴۰ وات و زمان ۷۰ دقیقه حاصل شد. بیشترین میزان ماده معدنی موجود در شکوفه خرما پتاسیم و کمترین آن منگنز بود؛ همچنین گلوتامیک اسید بیشترین و والین کمترین اسیدآمینهی شناسایی شده بودند. نتیجهگیری : شکوفهی خرما دارای ترکیبات ارزشمندی از جمله مواد معدنی، اسیدهای آمینه، ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی است و میتواند به عنوان یک منبع طبیعی با خواص آنتیاکسیدانی و ضد میکروبی بالقوه در صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار گیرد.واژگان کلیدی: شکوفه خرما، اولتراسوند، فیزیکوشیمایی، ترکیبات فنلی، خاصیت آنتی اکسیدانی، خاصیت ضد میکروبی.
