مرور سیستماتیک مقدار آفلاتوکسین M در شیرهای عرضه شده در ایران

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات سلامت فراورده های غذایی، دارویی و طبیعی

2 گروه انگل شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل ،مازندران، ایران

3 مرکز تحقیقات سلامت فراورده های غذایی، دارویی و طبیعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان

4 دانشگاه علوم پزشکی یزد، دانشکده بهداشت

5 مرکز تحقیقات سلامت فراورده های غذایی، دارویی و طبیعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان

doi
10.71768/JFTN.2025.1214345
چکیده

مقدمه: کپک­زدگی و آلودگی به آفلاتوکسین در خوراک دام­ها، نهایتاً منتهی به آلودگی شیر مصرفی انسان به سم سرطانزای آفلاتوکسین می­گردد. با توجه به اهمیت سم آفلاتوکسین در بهداشت عمومی، در این مرور سیستماتیک به ارزیابی مقدار سم آفلاتوکسین در شیرهای مصرفی در ایران پرداخته شد. روش کار: کلیه مقالات مرتبط با سنجش و ارزیابی مقدار سم آفلاتوکسین M 1 در شیرهای مصرفی در ایران که در مجلات علمی با فرایند داوری همتا منتشر شده اند بر اساس معیار های تحقیق مورد جستجو و بررسی قرار گرفتند.  مقالات بین المللی در داده پایگاه های علمی ملی و بین المللی جستجو شده و نهایتا مورد آنالیز آماری با نرم افزار SPSS قرار می گیرند. نتایج: درصد آلودگی بیش از حد مجاز در نمونه­های شیر، از 0% تا 100% متغیر بود. بیشترین درصد آلودگی، مربوط به نمونه­های شیر پاستوریزه در شهر بابل بود؛ به طوری که همه (100%) نمونه­های شیر پاستوریزه در بابل، آلوده به مقادیر بیش از حد مجاز آفلاتوکسین طبق استاندارد ملی ایران (100 نانوگرم در لیتر) بودند. به طور میانگین 20.1% از نمونه­های شیر ایران آلوده به مقادیر بیش از حد مجاز آفلاتوکسین طبق استاندارد ایران (100 نانوگرم در لیتر) بودند. درصد آلودگی بیش از حد مجاز طبق استاندارد اروپا (50 نانوگرم در لیتر) برابر با 30.4% به دست آمد. نتیجه گیری: نتایج ارزیابی خطر آفلاتوکسین در شیر مصرفی در ایران بر اساس مرور سیستماتیک تحقیقات پیشین نشان داد که از نظر مقادیر بیش از حد مجاز سم آفلاتوکسین در شیر اگرچه خطری متوجه سلامت بزرگسالان نیست، اما تحت شرایطی ممکن است خطری بالقوه برای سلامت کودکان باشد و لذا باید مورد بررسی و مطالعه بیشتر قرار گیرد.