فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نفت، طلا و نرخ ارز متغیرهای مهم اقتصادی هستند که تحولات اقتصاد جهانی را تحریک می‌کنند. در مطالعه‌ی حاضر به تجزیه و تحلیل و شناسایی روابط قیمت نفت، طلا و ارز بر تراز تجاری در ایران با استفاده از رهیافت نوین ترکیبی رگرسیون‌های فازی و تصمیم‌گیری‌های چند معیاره پرداخته شده است. بدین منظور، با بکارکیری داده‌های سالانه طی دوره‌ی 99 -1357 از پنج الگوی رگرسیون فازی فرآرو و همکاران استفاده و الگو‌ها با استفاده از روش تاپسیس تعمیم‌یافته رتبه‌بندی و از بین آن‌ها، الگوی رگرسیون وزنی فازی به عنوان الگوی منتخب معرفی شد. مطابق نتایج از بین متغیرهای قیمت نفت، طلا و ارز متغیر نرخ ارز دارای بیشترین اثرگذاری بر تراز تجاری کشور در طی دوره مورد بررسی بوده است. علاوه‌براین نتایج نشان داد استفاده از رویکردهای رگرسیونی با منطق‌های متنوع در طراحی تابع خطا برآوردهای دقیق‌تری از ضرایب را ایجاد می‌کند. محدوده حداقل و حداکثر تاثیر نرخ ارز بر تراز تجاری به صورت (1.474 و 1.382-) استخراج شد. این ضرائب رگرسیونی تجمیعی فازی نشان می‌دهد که اولویت اثرگذاری بر مقوله تراز تجاری به ترتیب عبارت از نرخ ارز، قیمت نفت و سپس قیمت طلا است. لذا به منظور بهبود تراز تجاری باید سیاست‌گذاری‌ها به اولویت نرخ ارز سپس قیمت نفت و در نهایت به قیمت طلا معطوف گردد.