خسارت معنوی بیش از میزان دیه در فقه و حقوق اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، ,واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، ؛آمل؛ ایران.

3 استادیار گروه حقوق، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران .

doi
10.71654/jcld.2024.1184601
چکیده

هیچ کسی به آسیب رساندن به جان و مال دیگری، مجاز نیست و خسارت وارده به روح و روان نیز مستلزم جبران است. این نوع خسارت، در تلفیق مسائل مدنی و کیفری قرار دارد. این پژوهش به گزارش درآمده در این مقاله، درصدد بررسی امکان جبران خسارت معنوی در وضعیتی است که دیه، به بزه¬دیده تعلق می¬گیرد. حسب قواعد فقه اسلامی، جبران خسارت، تحت هر عنوان، الزامی است و باید خسارت از هر نوع آن، جبران گردد؛ با این ‌حال، شورای محترم نگهبان، حسب تفسیر خود از قواعد فقهی، مانع از وضع ماده¬ای‌ قانونی شد که جبران خسارت بیش از میزان دیه را ممکن می‌ساخت. با این وصف، استناد به رویه قضائی کنونی، جهت جبران خسارت معنوی بیش از میزان دیه نیز ممکن نیست. این رویه، با انتقاداتی است که برای رفع آن، اصلاح ماده¬ی 462 قانون مجازات اسلامی، پیشنهاد می¬شود تا امکان دریافت خسارت معنوی بیش از مقدار دیه ممکن شود.