گونه شناسی اجزای کالبدی منطبق بر اقلیم سرد در معماری بومی (مطالعه موردی: خانه های اردبیل)
نویسندگان
1 گروه معماری و فنی، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایران
2 گروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
طراحی براساس معیارهای کالبدی منطبق بر طبیعت یکی از راهکارهای اقلیمی در معماری گذشته بوده است. اصولی که امروزه با بیتوجهی به آن علاوه بر افزایش مشکلات زیست محیطی بر سلامت کاربران فضا نیز تاثیر گذار است. بر این مبنا در پژوهش حاضر به شناسایی شاخصهای کالبدی متاثر از اقلیم سرد و گونهبندی آن براساس معیارهای مرتبط پرداخته میشود تا بتوان با اولویتبندی شاخصها به الگوی طراحی پایدار دست یافت و با تطابق با نیازهای امروز بکار گرفت. بدین منظور، برای حصول به نتایج دقیقتر تمام خانههای تاریخی شناسایی شده در اردبیل به تعداد 25 نمونه انتخاب میگردند. این پژوهش کاربردی با روش تلفیقی به صورت کمی- کیفی با تعیین معیارها و شناسایی آنها در نمونههای مطالعاتی صورت میگیرد. تا در ادامه شاخص هر معیار درجهبندی شده و میزان پراکندگی دادهها و بیشترین فراوانی معیارها شناسایی شوند و براساس مجموع امتیازات، هر گونه تفکیک و نهایتا اولویت شاخصهای هر دسته مشخص شوند. نتایج براساس مجموع امتیازات و درصد فراوانی نشان میدهد که حداقل 70% از نمونههای مورد مطالعه دارای معیارهای کالبدی بسیار نزدیک به هم و غالبا منطبق با شرایط اقلیمی منطقه هستند. که به 5 گونه با شاخصهای مشخص تفکیک میگردند و اولویت شاخصهای طراحی آنها به حجم بیرونی (فشردگی فرم، نحوه استقرار و کشیدگی بنا، غلبه فضا بر توده)، فضاهای داخلی (استفاده از ظرفیت حرارتی بالا و سازماندهی مناسب فضاها) و نهایتا جزئیات فضایی (سطح بازشوی جنوبی متناسب با سطح تالار و نمای جنوبی) تعلق میگیرد.