نقش متغیرهای جغرافیایی منطقه از نظر کرامت انسانی در برنامهریزی شهری (نمونه مطالعاتی: محلهی حکیمیه و محله خیابان ایران شهر تهران)
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری شهرسازی دانشکده مهندسی معماری وشهر سازی دانشگاه علم وصنعت ایران،تهران ، ایران
2 دانشیار شهر سازی،دانشکده مهندسی معماری وشهرسازی، دانشگاه علم وصنعت ایران ،تهران ،ایران
3 استادیار شهر سازی،دانشکده مهندسی معماری و شهر سازی ،دانشگاه علم وصنعت ایران،تهران،ایران
doi
چکیده
محلات قدیمی و سنتی ایران با نوسازیهای بیبرنامه و تقلیدی و بدون توجه به توانمندسازی آنان در طرحهای فرادست برخی کیفیات خود را از دست دادهاند. بسیاری از این محلات از هستههای اولیه شکلگیری شهرها در طول تاریخ بودهاند اما امروزه به نظر میرسد میتوان شاهد تنزل معیارهای کرامت انسانی در محلات و به دنبال آن بروز مشکلات در آنها داد. این پژوهش با بررسی یک نمونه محلهی قدیمی و یک نمونه محلهی نوساز بهدنبال آن است که بتواند به این پرسشها پاسخ دهد که متغیرهای جغرافیایی منطقه از نظر کرامت انسانی در برنامهریزی شهری چه نقشی دارند و آیا برنامهریزی نوسازی محلات در تحقق حفظ و ارتقاء معیارهای این مهم نسبت محلات قدیمی در حفظ موفق باشند؟ با توجه به موضوع و هدف، این پژوهش توسعهای بوده و روش تحقیق آن تطبیقی است. جهت تدوین چارچوب نظری از روش اسنادی استفاده شده است. بدین منظور، ابتدا معیارهای کرامت انسانی با استناد به آثار اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان تبیین میگردد. سپس جهت سنجش هر یک از متغیرها، تعدادی گویه و سوال تدوین شده که پرسشنامهای نیمه ساختیافته تشکیل میدهند. پس از تأیید روایی و پایایی، این پرسشنامه در دو محله به صورت تطبیقی سنجیده میشود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد؛ محله جدید حکیمیه که بر اساس الگوی ساخت و ساز معاصر نوسازی شده است به اعتلای هیچ یک از این معیارها منجر نشده است و معیارهای کرامت انسانی در محله سنتی و قدیمی خیابان ایران بیشتر از محله نوساز حکیمیه محقق شده است.
