ارزیابی عملکرد زیست محیطی سازمان¬های مدیریت محلی (دهياريها) در جهت تحقق توسعه پایدار روستایی (مورد مطالعه: روستاهای شهرستان بابلسر)
نویسندگان
1 جغرافیا، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
3 استادیار، گروه جغرافیا، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد
doi
چکیده
توسعه منطقهای به عنوان مفهومی نسبتاً جدید در ادبیات برنامهریزی، تلاشی هدفمند در راستای ایجاد چارچوبی هماهنگ برای دستیابی به رشد متوازن و بهبود پایدار استانداردهای زندگی بهویژه برای جمعیتهای روستایی محسوب میشود. در این میان، محیط زیست و شاخصهای مرتبط با آن از مهمترین مؤلفههای توسعه پایدار به شمار میآیند، چرا که وضعیت زیستمحیطی هر منطقه تأثیر مستقیمی بر پایداری اقتصادی و اجتماعی آن دارد. با توجه به گذشت بیش از دو دهه از تأسیس نهاد دهیاریها در کشور و نقش مهم آنها در سازماندهی و اداره امور روستاها، ارزیابی عملکرد این نهادها از منظر زیستمحیطی ضروری به نظر میرسد. از اینرو، هدف پژوهش حاضر ارزیابی نقش و عملکرد دهیاریها در تحقق توسعه پایدار نواحی روستایی شهرستان بابلسر در بعد زیستمحیطی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی میباشد. دادههای مورد نیاز از طریق مطالعات میدانی با استفاده از پرسشنامه و نیز بررسیهای اسنادی گردآوری شدهاند. جامعه آماری شامل ۵۸ روستا بوده که ۲۰ درصد آنها، یعنی ۱۲ روستا با مجموع ۶٬۲۳۴ خانوار، به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و بر اساس فرمول کوکران تعداد ۳۶۲ پرسشنامه توسط سرپرستان خانوار تکمیل گردید. یافتههای تحقیق نشان میدهد میانگین شاخص زیستمحیطی (۲٫۵۶) کمتر از حد متوسط (۳) است و با توجه به سطح معناداری آزمون ویلکاکسون (بیشتر از ۰٫۰۵)، میتوان نتیجه گرفت دهیاریها از نظر عملکرد زیستمحیطی نقش مؤثری در توسعه پایدار روستاهای مورد مطالعه نداشتهاند. در نتیجه، برنامهریزی برای ارتقای دانش و آموزش دهیاران در زمینههای زیستمحیطی و تقویت شاخصهای پایداری محیطی، اقدامی اساسی برای تحقق توسعه پایدار روستایی محسوب میشود.
