تبیین ساختاری کالبدی اراضی شهر فیروز آباد در راستای توسعه پایدار
نویسندگان
1 استادیار داشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان
2 دبیر آموزش وپرورش
3 دانشیار عضو هیات علمی گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
doi
چکیده
تابآوری کاربری اراضی شهری به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در زمینه برنامهریزی شهری و توسعه پایدار، به توانایی اراضی شهری در مقابله با بحرانها و تغییرات محیطی، اجتماعی و اقتصادی اشاره دارد. پژوهش حاضر در تلاش است تا با شبیهسازی و تحلیل تابآوری کاربری اراضی در راستای توسعه پایدار، به شناسایی نقاط قوت و ضعف در مدیریت منابع و زیرساختها کمک کرده و راهکارهایی برای مقابله با چالشها و بهبود کیفیت زندگی شهری ارائه دهد. در مرحله اول، اطلاعات کتابخانهای شامل مقالات علمی، گزارشهای تحقیقاتی و مستندات موجود جمعآوری و چارچوب نظری تحقیق تدوین گردید. در مرحله بعد، با استفاده از روش میدانی، دادهها از طریق نظرسنجی از 20 کارشناس متخصص در زمینههای برنامهریزی شهری و محیط زیست به دست آمد. جهت تحلیل دادهها، از تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCDM) و فرآیند تحلیل شبکهای فازی (FANP) بهرهبرداری شد تا اهمیت و وزن معیارهای مختلف تابآوری کاربری اراضی بر اساس نظر کارشناسان ارزیابی شود. بر اساس نتایج تحلیل خوشهای، اراضی شهر فیروزآباد در پنج طبقه از کاملاً تابآور تا کاملاً آسیبپذیر دستهبندی شدند که این دستهبندی میتواند مبنای تصمیمگیریهای مدیریتی و برنامهریزی برای توسعه پایدار در شهر باشد. همچنین، نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که تغییرات در عوامل اقتصادی و اجتماعی (مانند قیمت زمین، نرخ جمعیت و دسترسی به خدمات) تأثیر قابل توجهی بر تابآوری کاربری اراضی دارند. از سوی دیگر، عوامل ساختاری-طبیعی همچون وضعیت زیستمحیطی و منابع طبیعی تأثیر کمتری در مقایسه با عوامل اقتصادی و اجتماعی بر تابآوری اراضی دارند. این یافتهها بهویژه برای مدیران شهری و برنامهریزان میتواند راهگشای استفاده بهینه از منابع و بهبود مدیریت کاربری اراضی باشد. تحقیق حاضر با ترکیب روشهای تحلیل خوشهای و حساسیت، اطلاعات دقیق و کاربردی در زمینه تابآوری کاربری اراضی و نیازهای شهری فراهم آورده است و میتواند به عنوان یک مدل مفهومی برای سایر شهرهای مشابه در کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.
