ارزیابی استقرار فناوریهای دیجیتال بر رفتار مصرفکنندگان آب در چارچوب مدیریت دیجیتال شهری (مطالعه موردی: شهر لار)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
2 گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
3 گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
doi
چکیده
این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر استقرار فناوریهای دیجیتال بر رفتار مصرفکنندگان آب در چارچوب مدیریت هوشمند شهری (شهر لار)، انجام شد. شهر لار به دلیل قرارگیری در اقلیم گرم و خشک، افت سطح آبهای زیرزمینی و الگوی مصرف ناپایدار، با چالش جدی کمآبی مواجه است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و از نوع کمّی بود و دادهها با استفاده از پرسشنامه محققساخته از ۳۷۷ مشترک آب شهری (نمونهگیری تصادفی) جمعآوری و با آزمونهای t تکنمونهای، همبستگی در نرمافزار SPSS تحلیل شد. یافتهها نشان داد که از دیدگاه پاسخدهندگان، وضعیت شاخصهای استقرار فناوریهای دیجیتال (با میانگین ۳.۶۰)، رفتار مصرفکنندگان (با میانگین ۳.۸۲) و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و محیطزیستی (با میانگین ۳.۸۲) بهطور معناداری بالاتر از سطح متوسط (عدد ۳) است. این بیانگر آمادگی جامعه برای پذیرش فناوری و وجود نگرش مثبت نسبت به اصلاح الگوی مصرف است. همچنین، همبستگی مثبت و معناداری بین استقرار فناوری و بهبود رفتار مصرف مشاهده شد. با این حال، شاخص مدیریت هوشمند شهری (با میانگین ۳.۱۹) و بهویژه مؤلفه "سیاستها و راهبردها" (با میانگین ۲.۹۱) پایینتر از سطح مطلوب ارزیابی شد که نشاندهنده ضعف در راهبردهای کلان و یکپارچه حکمرانی آب است. نتیجهگیری کلی حاکی از آن است که با وجود زیرساختهای فناورانه نسبتاً مناسب و تمایل رفتاری شهروندان، ضعف سیاستگذاری یکپارچه و کلان مهمترین مانع تحقق کامل مدیریت هوشمند آب در شهر لار است. پژوهش بر ضرورت تدوین سند عملیاتی یکپارچه، تقویت شفافیت و دادههای باز، و طراحی مکانیزمهای مشارکت مؤثر شهروندی برای تبدیل پتانسیل فناوری به بهبود عینی پایداری منابع آب تأکید میکند.
