حکمروایی تغییرات کاربری اراضی و اثرات آن بر منابع آب با رویکرد محاسبه ضریب تعدیل در شهرهای حساس به آب با استفاده از سنجش از دور(مطالعه موردی: بندرلنگه)
نویسندگان
1 دانشگاه ازاد
2 استادیار داشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان
doi
چکیده
این پژوهش با هدف کمیسازی اثرات هیدرولوژیکی تغییرات کاربری اراضی (LULCC) در شهرهای حساس به آب، به ویژه در منطقه بندرلنگه، با استفاده از دادههای سنجش از دور (RS) و مدلسازی زنجیره مارکوف انجام شده است. افزایش شتاب توسعه شهری منجر به جایگزینی سطوح نفوذپذیر با نفوذناپذیر، تشدید خطر سیلاب شهری و کاهش تغذیه آبخوانها گردیده است. یافتههای تحلیل LULCC طی سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ در بندرلنگه نشاندهنده افزایش ۵۳ درصدی کاربری مسکونی (نشانگر گسترش سریع شهرنشینی) و کاهش چشمگیر اراضی طبیعی از جمله مراتع فقیر و مردابها است. پیشبینیها برای سال ۲۰۳۴ نیز ادامه این روند را با افزایش ۶۰.۵ درصدی کاربری مسکونی و کاهش ۳۰ درصدی مرداب تأیید میکند. این دگرگونیها، پتانسیل نفوذ آب را کاهش و رواناب را افزایش داده است؛ بهطوریکه ضریب رواناب از ۰.۲۳ به ۰.۳۱ و ضریب تعدیل ۱.۰۳ محاسبه شده است. این نتایج کمی، نیاز مبرم به توسعه ابزارهای حکمرانی مبتنی بر داده را برای پیوند دادن تغییرات کاربری اراضی با سیاستگذاریهای پایدار منابع آب آشکار میسازد و بر لزوم استفاده از ضریب تعدیل در مدیریت توسعه آتی تأکید دارد.
