فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده گرد و غبار یکی از مهم‌ترین مخاطرات زیست‌محیطی مناطق خشک و نیمه‌خشک به‌شمار می‌رود که طی سال‌های اخیر به‌طور گسترده‌ای غرب ایران را تحت تأثیر قرار داده است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تفکیک نوع ذرات معلق گرد و غبار و ارزیابی کارایی دو مدل Miller و NDDI در آشکارسازی و مقایسه توده‌های گرد و غباری در منطقه غرب ایران می‌باشد. در این تحقیق از داده‌های سنجنده MODIS و تکنیک‌های سنجش از دور به‌همراه تحلیل‌های سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. تصاویر ماهواره‌ای پس از انجام پیش‌پردازش‌های لازم، با به‌کارگیری شاخص NDDI و الگوریتم Miller مورد پردازش قرار گرفتند و توانایی هر یک از این مدل‌ها در شناسایی و تفکیک گرد و غبار از سایر پدیده‌های سطحی و جوی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر دو مدل قابلیت مناسبی در شناسایی پدیده گرد و غبار دارند، اما مدل Miller در تشخیص توده‌های متراکم گرد و غبار و مرزهای آن‌ها عملکرد دقیق‌تری از خود نشان می‌دهد، در حالی که شاخص NDDI حساسیت بالاتری نسبت به تغییرات سطحی و شرایط خشکی منطقه دارد. همچنین تحلیل‌های مکانی بیانگر آن است که بخش عمده گرد و غبار ورودی به منطقه مورد مطالعه دارای منشأ برون‌مرزی، به‌ویژه بیابان‌های عراق و شبه‌جزیره عربستان می‌باشد. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده تلفیقی از مدل‌های Miller و NDDI می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد در پایش، شناسایی و تحلیل مکانی–زمانی گرد و غبار در غرب ایران مورد استفاده قرار گیرد و مبنای مناسبی برای مطالعات زیست‌محیطی و مدیریت مخاطرات جوی فراهم آورد.