شناسایی و تحلیل متغیرها و معیارهای مؤثر در پدافند غیرعامل به روش تحلیل اثرات متقابل
نویسندگان
1 دانشجوی مقطع دکتری معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، مازندران، نور، ایران
2 استادیار گروه معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، مازندران ، نور، ایران
3 استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامي واحد نور، مازندران، نور، ایران
4 دانشيار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهري، دانشگاه آزاد اسلامي واحد نور، مازندران، نور، ایران
doi
https://doi.org/10.71651/GEOGRAPHY.2024.1112524چکیده
اهداف پنجگانۀ تعریفشده در پدافند غیرعامل با اولویت اصل بازدارندگی، ضرورت شناخت جامع و تخصصی متغیرها و ماهیت آنها را در این علم بیان می-کند. هدف کلان این پژوهش، شناخت متغیرهای مؤثر، ماهیت آنها و روابط میانشان در علم میانرشتهای پدافند غیرعامل است. به دلیل تاثیرمتقابل متغیرها در پدافند غیرعامل، در این پژوهش از روش تحلیل اثرات متقابل، استفادهشده است. این مطالعه به روش توصیفی- تحلیلی و در فرآیند پیمایش میدانی ابتدا با ابزار مطالعه کتابخانهای و مصاحبه به تعریف متغیرها و سپس به ارزیابی معیارهای تأثیرگذار، تأثیرپذیر، کلیدی و راهبردی در پدافند غیرعامل بهعنوان یک سیستم و پایداری یا ناپایداری آن با استفاده از روش میکمک میپردازد. در فرآیند انجام پژوهش، متغیرها در چهارده گروه (معیار کلان) و 49 معیار، طبقهبندی و سپس تحلیل و روابط میان آنها با استفاده از نرمافزار میکمک انجام شد. نتیجۀ تحقیق نشان داد، معیار کلان جغرافیا بیشترین نسبت تأثیرگذاری به تأثیرپذیری و معیار کلان ساختمان بیشترین نسبت تأثیرپذیری به تأثیرگذاری را داراست. معیارهای سیاست داخلی، سواد، رونق اقتصادی، امنیت اقتصادی ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ تأثیرگذارترین معیارها و معیارهای کیفی اجتماعی و محیط روانی تأثیرپذیرترین معیارها در ﺳﻴﺴﺘﻢ هستند. همچنین در بین معیارهای مورد سنجش، کمترین تأثیرگذاری مربوط به کالبد ساختمان و کمترین تأثیرپذیری مربوط به جغرافیای طبیعی است. پراکنش معیارها در محورهای تأثیرگذار- تأثیرپذیر مستقیم و غیرمستقیم بیانگر، ناپایداری سیستم است. نتایج پژوهش بر اهمیت متغیرهای غیرکالبدی در پدافند غیرعامل شدیداً تأکید دارد.
