مهاجران افغانستانی و سیاست مهاجرتی جمهوری اسلامی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

3 گروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر ، ایران

doi
چکیده

مسأله مهاجرت و مهاجران، چه به عنوان چالش و چه به عنوان فرصت، یکی از موضوعات مهم برای سیاست گذاران، مسئولان و کارگزاران جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود. از همین رو پرسش اصلی این پژوهش که مبتنی بر مدل تحلیل مرحله‌ای چارلز جونز در فرایند سیاست‌گذاری عمومی به رشته تحریر درآمده است این است که، مبتنی بر چرخه سیاست‌گذاری جونز چه عوامل داخلی و خارجی روند و فرایند سیاست‌گذاری مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران را در خصوص اتباع و مهاجرین افغانستانی تحت تأثیر قرار داده است؟ در پاسخ به سوال مطرح شده فرضیه پژوهش بر تضاد نگاه ایدئولوژیکی با منافع ملی، سیاست زدگی برنامه‌های مهاجرتی، نبود مرکز تصمیم گیری واحد، فشارهای دیپلماتیک افغانستان و نهادهای حقوق بشری بین المللی و نیز رسانه‌های گروهی برون مرزی به عنوان عوامل تأثیر گذار داخلی و خارجی بر روند و فرایند سیاست‌گذاری مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران در خصوص اتباع و مهاجرین افغانستانی تأکید دارد. نتایج سیاستگذاری مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد تعدد مراکز تصمیم گیر با رویکردهای متنوع و بعضاً متضاد نسبت به موضوع مهاجرت و همچنین غلبه رویکرد موقتی و کوتاه مدت به این موضوع نه تنها به سیاست گذاری‌های نامناسب به لحاظ وضع قوانین و مقررات و نیز عدم انتفاع از سرمایه‌های انسانی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی این جمعیت میلیونی طی چهار دهه اخیر شده است، بلکه هزینه‌های مالی و بین المللی فراوانی نیز به وجهه بین المللی و منافع ملی کشور وارد ساخته است.