بازخوانی اصول بهینه‌سازی فرم پوسته‌های ساختمانی با رویکرد زیست‌تقلیدی (مطالعه موردی: روستای میمند)

نویسندگان

1 گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

2 گروه معماری ، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی ، پردیس، ایران

3 گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71651/GEOGRAPHY-2025-2022563
چکیده

زیست تقلیدی (بیومیمیکری) از رویکردهای نوین اواخر قرن بیستم است که مورد توجه بسیاری از معماران در حوزه پایداری قرار گرفته، طبق بررسی‌های انجام شده در این پژوهش مشخص شد که ایرانیان در اولین سکونتگاه‌های خود تا حدودی اصول این رویکرد را در آثار خود رعایت کرده‌اند و سکونتگاههایی با پایداری چند صد ساله ساخته‌اند که اهمیت رعایت این اصول در معماری امروز کمرنگ شده است. از آنجا که پوسته‌های ساختمانی از فراوانترین محصولات هر جامعه هستند طراحی آنها با این رویکرد می‌تواند در جهت پایداری موثر باشد. این پژوهش با هدف ارایه اصول زیست تقلیدی از نمونه‌های موجود و بررسی آن اصول در سکونتگاه‌های بومی، به منظور الگو برداری برای طراحی سکونتگاه‌ها با پایداری بیشتر تدوین شده است. روش پژوهش تحلیل عمیق و محتوای متن بوده و داده ها از مطالعات موجود و کتابخانه‌ای گردآوری شده اند. پس از استخراج اصول از دیدگاه اندیشمندان و مقایسه آنها با هم ، 20 پوسته ساختمانی با رویکرد زیست تقلیدی مورد بررسی قرار گرفت و اصول مربوطه در آنها مشخص شد سپس این اصول در پوسته های روستای میمند واقع در استان کرمان در ایران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان دهنده سطح بالایی از درک و هماهنگی ایرانیان با طبیعت از صدها سال پیش است که متاسفانه امروزه این اصول به فراموشی سپرده شده است، در حالیکه توجه به همین اصول ساده در معماری امروز ایران می‌تواند گامی موثر در طراحی پوسته‌های ساختمانی کارآمد در زمینه مصرف بهینه انرژی و نهایتا ساختمان‌های پایدار باشد.