بررسی نقش و جایگاه امنیت بر میزان تمایل افراد به حضور پذیری در بازار (نمونه موردی: بازار سنتی شهر شیراز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 دانشیار؛ گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
3 دانشیارگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
4 استادیار معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
https://doi.org/10.71651/GEOGRAPHY-2025-1082462چکیده
توجه به مفهوم احساس امنیت شهروندان و روشهای ارتقاء آن در فضاهای شهری، بهعنوان یکی از اولویتهای اساسی در مباحث مربوط به برنامهریزی و طراحی شهری مطرح است. پاسخگویی به نیاز احساس امنیت، موجب حضورپذیری مردم در یک فضای عمومی میگردد و بسیاری از مسائل در حوزههای مختلف را تحت تأثیر قرار میدهد. در همین ارتباط موضوع حضورپذیری افراد در بازار بهعنوان یک فضاهای عمومی که نقش مهمی در رونق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرها دارند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. ازاینرو هدف اصلی در این پژوهش، تحلیل چگونگی تأثیر کیفیت احساس امنیت بر میزان تمایل استفادهکنندگان به حضور پذیری در بازار است که بازار سنتی شیراز بهعنوان نمونه موردی تحقیق در نظر گرفتهشده است و تعداد 280 نفر از مراجعهکنندگان به بازار در طول دو ماه مورد مصاحبه قرار گرفتند. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی مبتنی بر ترکیب روشهای کمی و کیفی است و از روشهای مصاحبه، پرسشنامه، مشاهده، برداشتهای میدانی، اسناد و مطالعات کتابخانهای؛ جهت جمعآوری اطلاعات و از نرمافزار دپسمپ و تحلیل محتوا برای ارزیابی ابعاد مختلف موضوع بهره گرفتهشده است. در ارتباط با جنبه نوآورانه بودن میتوان گفت تاکنون ارتباطی بین مؤلفههای ذهنی امنیت (آسایش بصری، فعالیتها، نظارت و مراقبت) در بازار با قابلیت حضور پذیری در راستهبازارها و چگونگی تأثیر این مؤلفهها بر حضورپذیری موردبررسی واقع نشده است. نتایج تحقیق نشان داده است که آسایش بصری، فعالیتها و نظارت و مراقبت از مهمترین ابعاد احساس امنیت در بازار هستند که بر میزان حضور پذیری در یک فضای عمومی همانند بازار نقش داشتهاند.
