طراحی الگوی عوامل رفتاری مؤثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در صنعت بانکداری

نویسندگان

1 گروه مدیریت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

2 گروه مدیریت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

doi
https://sanad.iau.ir/Journal/jom/Article/1222766
چکیده

افزایش استفاده از فناوری و ابزارهای هوش مصنوعی (AI) در سازمان‌ها اجتناب‌ناپذیر است و تأثیر آن بر تجربیات کارکنان، رفتارهای آنان و طراحی‌های شغلی اهمیت بسیاری دارد. هدف این پژوهش، مدل‌سازی عوامل رفتاری مؤثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در صنعت بانکداری استان مازندران با استفاده از رویکرد تحلیل آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، از روش فراترکیب برای شناسایی مؤلفه‌های کلیدی استفاده­شد که چهار بعد کلیدی همکاری انسان و هوش مصنوعی، نگرش کارکنان نسبت به هوش مصنوعی، هوش مصنوعی به‌عنوان مکانیزم کنترلی در مدیریت الگوریتمی و تحولات عملکردی و سازمانی ناشی از به‌کارگیری هوش مصنوعی. این پژوهش، چارچوبی علمی و قابل استناد برای درک عوامل رفتاری مؤثر بر پذیرش و بکارگیری هوش مصنوعی در صنعت مازندران ارائه کرده است. پایایی شاخص‌ها با ضریب کاپای کوهن و  اعتبارسنجی شاخص‌ها در بخش کیفی با بررسی ضرایب CVR و CVI تأیید گردید و الگوی اولیه پژوهش شکل­گرفت. جهت برازش مدل و دستیابی به مدل نهایی پژوهش از تکنیک تحلیل عاملی تأییدی و نرم‌افزار LISREL8.8 استفاده­شده­است، جامعه آماری کمی 280 نفر از کارکنان بانک ملی شعب استان مازندران بودند که 162 نفر بر اساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه­ای دو مرحله­ای انتخاب شدند.  ابزار جمع­آوری داده‌ها در بخش کمی پرسشنامه محقق‌ساخته 23 گویه­ای مستخرج از بخش کیفی می­باشد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که تمامی ابعاد و مؤلفه­های مدل اولیه مورد تأیید می­باشند. پیشنهاد می­شود مدیران بانک‌ها با تمرکز بر آموزش کارکنان و شفاف‌سازی مدیریت الگوریتمی، پذیرش هوش مصنوعی را تسهیل کنند تا بهره‌وری و رضایت شغلی افزایش یابد.