برازش راهبرد-محورِ رهیافت اصالت بخشی در محله فرهنگی-تاریخی درب شازده شیراز

نویسندگان

1 دانشیار طراحی شهری، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز ، ایران

2 دانش آموخته کارشناس ارشد طراحی شهری، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز

3 دانشیار طراحی شهری، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز

doi
https://doi.org/10.71651/GEOGRAPHY-2025-3052693
چکیده

رویکرد اصالت‌بخشی راهبردی مبتنی بر ارتقاء کیفیت قلمروهای اجتماعی-فضایی، یا همان محله ها، است که به همراه تمهیدات کارکردی و اقدامات کالبدی، بافت تاریخی را مهیای ورود به چرخه بازآفرینی فرهنگ-مبنا می‌نماید. نوع نگرش و شیوه اقدام در محدوده‌های تاریخی می‌باید متضمن احترام به کالبد دیروز و تدارک کارکردهای نو، متجانس با اصالت‌های نهفته در آن باشد؛ اصالت‌هایی که وجود یک بنیان اجتماعی و کارکردی مانند فعالیت جامعه هنرمندان می تواند نقشی مهم در شکل‌گیری آن ایفاء نماید. این رویکرد، دستیابی به نوعی همگرایی میان چالش بافت‌های تاریخی و اصالت‌بخشی را سبب می گردد. قلمرو اجتماعی-فضایی پژوهش حاضر محله تاریخی درب شازده شیراز است. خوانش مفاهیم و اصول اصالت‌بخشی با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای به انجام رسیده است. ظرفیت‌سنجی محله، با روش توصیفی تحلیلی در شناخت ویژگی‌های جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی، عملکردی، کالبدی، معنایی، محیطی و داده‌های تحلیلی حاصل از پرسشنامه در نرم‌افزار SPSS ، انجام شده است. سپس با روش ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمّیQSPM راهبردهای اتخاذ شده اولویت بندی و سیاست‌های اجرایی متناسب با آن ارائه گردید. با توجه به نتایج، راهبرد انطباقی یا محافظه‌کارانه برای اقدام اصالت بخشی در محله درب شازده انتخاب شد که بر طبق آن می باید ضمن بهره‌جستن از فرصت‌های موجود، تلاشی برای فائق آمدن بر نقاط ضعف صورت گیرد. به نظر می‌رسد اقدام اصالت‌بخشی مبتنی بر حضور هنرمندان با تمرکز بر تغییرات اجتماعی به صورت چرخه‌ای در طول زمان موجبات بروز تحوّل و ارتقاء کیفیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را فراهم آورده و در راستای بازآفرینی بافت‌ تاریخی شهر مؤثر واقع خواهد شد.