بررسی نقش عوامل فضایی در اجتماع‌پذیری پارک‌های محله‌ای شهر تهران (مطالعه موردی: پارک‌های محله‌ای منطقه 2 تهران)

نویسندگان

1 گروه معماری ،واحدشبستر،دانشگاه ازاد اسلامی ،شبستر،ایران.

2 گروه شهرسازی ، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

3 گروه معماری ، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشجو دکتری معماری منظر ؛ واحد شبستر؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ شبستر؛ ایران

doi
https://doi.org/10.71651/GEOGRAPHY-2025-1032322
چکیده

در طراحی پارک‌های محله‌ای اجتماع‌پذیر که می‌توانند موجب ارتقای امنیت و کاهش جرائم باشند؛ عوامل گوناگونی تأثیرگذارند که پژوهش حاضر با هدف ارتقای کیفیت فضایی پارک‌های محله‌ای از طریق شاخص‌های نحو فضا به دنبال ارتقای راندمان اجتماع‌پذیری پارک‌های محله‌ای است. ازآنجاکه تاکنون نحو فضا در مطالعات پیشین فقط محدود به برخی از شاخص‌های تأثیرگذار بوده است، در این پژوهش کاربردی-توصیفی تحلیل جامع شاخص‌های نحو فضا مدنظر قرار گرفت و براین اساس ابتدا بامطالعه ادبیات و پیشینه پژوهش شاخص‌های نحو فضا استخراج گردید و سپس از طریق گردآوری داده‌های حاصل از پرسشنامه مراجعین پارک‌های محله‌ای تأثیر شاخص‌های نحو فضا بر اجتماع‌پذیری بررسی گردید. نمونه آماری انتخابی به روش خوشه‌بندی از پارک‌های محله‌ای منطقه 2 شهرداری تهران بوده‌اند و تعداد مشارکت‌کنندگان 383 نفر می-باشند که حداقل 2 بار در هفته به پارک محله‌ای مراجعه داشته‌اند. داده‌های گردآوری‌شده از طریق نرم‌افزار آماری SPSS و با آزمون‌های استنباطی و کمّی تحلیل گردید و نتایج حاکی از آن است که کیفیت فضایی بر شاخص‌های ذهنی و عملکردی اجتماع‌پذیری در پارک‌های محله‌ای هم‌بستگی مثبت و معناداری دارد و این یافته‌ها نشان می‌دهد کیفیت فضایی می‌تواند تغییرات مربوط به اجتماع‌پذیری را پیش‌بینی کند. لذا، جهت‌گیری مثبت همبستگی متغیرها بیانگر آن است که با افزایش کیفیت فضایی پارک‌های محله‌ای سطح اجتماع‌پذیری افزایش می‌یابد. در انتها، به‌منظور تحلیل عمیق شاخص‌های جامع نحو فضای پارک‌های محله‌ای در راستای اجتماع‌پذیری از تکنیک‌های مشاهده و ثبت الگوهای تحلیلی نحو فضا با استفاده از نرم‌افزار Depth map بهره گرفته شد و نتایج تحلیلی نقشه پارک‌های موردمطالعه ارائه گردید